Vùng cao biên giới Lào Cai có một thứ làm nên thương hiệu khiến ai cũng nhớ, đó là đặc sản Mường Khương Lào Cai với tương ớt cay nồng trứ danh và gạo khẩu nậm xít dẻo thơm. Hai sản vật này gắn liền với đất và người nơi đây, được du khách săn lùng mỗi khi ghé qua.
Mường Khương là huyện vùng cao giáp biên, khí hậu mát và đất đai đặc trưng tạo nên những sản vật rất riêng. Mình đi một vòng chợ phiên và chọn ra những món đáng mua nhất để bạn mang về làm quà.
Tương ớt Mường Khương - đặc sản Mường Khương Lào Cai trứ danh
Nhắc tới đặc sản Mường Khương Lào Cai, nổi tiếng nhất là tương ớt. Loại tương này làm từ ớt trồng trên đất Mường Khương, ủ theo cách truyền thống nên cay nồng, thơm và đậm vị rất riêng. Tương ớt Mường Khương đặc biệt ở chỗ:
- Cay nồng nhưng thơm, không gắt như ớt thường.
- Ủ tự nhiên, dậy mùi đặc trưng khó lẫn.
- Chấm gì cũng hợp, từ luộc, nướng đến lẩu.
- Đóng chai kín, dễ mang đi xa làm quà.
Một chai tương ớt Mường Khương là món quà nhỏ mà ai mê đồ cay cũng thích. Giá tham khảo rất bình dân, đóng chai kín nên để được lâu và dễ vận chuyển.
Gạo khẩu nậm xít và nông sản vùng cao
Gạo khẩu nậm xít là giống lúa đặc sản của Mường Khương, hạt nhỏ, cơm dẻo, thơm và ngọt hậu. Đây là thứ gạo quý được nhiều người chọn làm quà biếu. Ngoài gạo, vùng này còn có:
- Lạc đỏ, đậu tương hạt mẩy.
- Chè Mường Khương, chè shan tuyết cổ thụ.
- Quýt Mường Khương ngọt thanh vào mùa đông.
Gạo khẩu nậm xít hợp làm quà vì gọn và để lâu. Nếu mê các loại gia vị, gạo đặc sản, bạn xem thêm gia vị Tây Bắc để chọn đủ bộ mang về.
Đồ gác bếp và món ngon của người vùng cao
Người Mông, người Nùng ở Mường Khương cũng có truyền thống làm đồ gác bếp đậm vị khói. Thịt trâu, thịt lợn treo gác bếp nơi đây thớ chắc, thơm và để được lâu. Bên cạnh đó còn có:
- Lạp xưởng hun khói thơm mùi mắc khén.
- Tương ớt ăn kèm đồ nướng cực hợp.
- Mật ong rừng, măng khô, nấm hương.
Đồ gác bếp chấm với tương ớt Mường Khương là combo khó cưỡng. Bạn có thể tham khảo thêm thịt trâu gác bếp để chọn loại ngon ăn kèm.
Người vùng cao Mường Khương còn có món thắng cố, mèn mén và xôi bảy màu rực rỡ trong các phiên chợ. Chè shan tuyết cổ thụ nơi đây cũng là đặc sản đáng giá, búp chè hái từ những cây cổ thụ hàng trăm năm trên núi cao, nước xanh, vị chát dịu rồi ngọt hậu rất lâu. Một gói chè shan tuyết kèm chai tương ớt là bộ quà vừa lạ vừa đậm chất Mường Khương.
Mua đặc sản Mường Khương ở đâu?
Chợ phiên Mường Khương họp vào Chủ nhật là nơi lý tưởng để mua tương ớt, gạo khẩu nậm xít, chè và đồ gác bếp do bà con tự làm. Hàng ở đây tươi, thật và giá rất phải chăng. Mường Khương gần các vùng đặc sản khác, bạn có thể kết hợp tham khảo đặc sản Bắc Hà để gom quà cho trọn chuyến.
Khi mua tương ớt, nên chọn loại đóng chai có nhãn rõ ràng và hỏi kỹ thành phần. Gạo và chè thì chọn loại đóng gói kín, hỏi vụ mới để giữ trọn hương vị.
Cách thưởng thức tương ớt Mường Khương đúng điệu
Tương ớt Mường Khương ngon ở chỗ cay mà thơm, nên cách dùng cũng cần khéo một chút. Chấm cùng thịt luộc, lòng luộc thì vị cay làm bật cái ngọt của thịt. Quệt vào miếng đồ nướng nóng hổi lại càng dậy mùi. Nhiều người còn cho một thìa tương ớt vào nồi lẩu, nước dùng lập tức đậm đà và thơm hẳn lên.
Với người mê đồ cay, tương ớt này gần như là gia vị không thể thiếu trên mâm cơm. Bạn chỉ cần lưu ý độ cay khá mạnh nên dùng từ từ để cảm nhận, đừng vội cho nhiều. Một chai tương để trong bếp, ăn gì cũng tiện, và mỗi lần mở nắp là mùi thơm đặc trưng của Mường Khương lại ùa về, gợi nhớ cả một vùng cao biên giới.
Câu hỏi thường gặp
Tương ớt Mường Khương để được bao lâu?
Tương ớt đóng chai kín bảo quản nơi thoáng mát có thể để được khá lâu. Sau khi mở nắp nên cất ngăn mát và dùng dần. Đây là món quà dễ vận chuyển và để lâu không lo hỏng.
Gạo khẩu nậm xít có gì đặc biệt?
Đây là giống lúa đặc sản bản địa, hạt nhỏ, cơm dẻo thơm và ngọt hậu. Gạo trồng một vụ trên đất Mường Khương nên chất lượng cao, rất được ưa chuộng làm quà biếu.
Đi Mường Khương mùa nào đẹp và nhiều đặc sản?
Mùa đông có quýt ngọt, mùa lúa chín tháng 9-10 có gạo mới. Đi vào dịp chợ phiên Chủ nhật, bạn sẽ mua được nhiều sản vật tươi và cảm nhận trọn không khí vùng cao.
Mường Khương để lại dấu ấn bằng chai tương ớt cay nồng và hạt gạo khẩu nậm xít dẻo thơm rất riêng. Nếu muốn tìm tương ớt, gạo đặc sản hay đồ gác bếp chuẩn Tây Bắc, bạn ghé Tôi đến Tây Bắc để chọn quà tươi mới (giá tham khảo tùy loại). Chúc bạn có chuyến đi và mâm quà thật ưng ý!
