Nhà tôi có thói quen mua cam Cao Phong cả thùng mỗi vụ, và điều thú vị là chẳng bao giờ chỉ bóc ra ăn không. Một quả cam có thể thành ly nước giải nhiệt buổi trưa, thành hũ mứt vỏ nhâm nhi buổi tối, thậm chí cái vỏ tưởng bỏ đi cũng dậy mùi cả gian bếp. Nếu bạn đang có mấy ký cam ngon mà chỉ biết bổ ra ăn thì phí. Bài này gợi ý những cách dùng cam Cao Phong sao cho trọn vẹn, từ đơn giản nhất đến vài món đáng thử.
Ăn tươi, nhưng ăn cho đúng lúc
Cách đơn giản nhất vẫn ngon nhất: bổ ra ăn ngay. Cam Cao Phong mọng nước, ngọt thanh, ăn tươi giữ được trọn vitamin và cái giòn của múi.
Mẹo nhỏ: cam để ngăn mát rồi bổ ra ăn mát lạnh sẽ đã hơn hẳn ăn cam ấm. Buổi sáng hoặc giữa buổi là lúc hợp nhất để ăn cam, khi bụng chưa quá no. Với trẻ nhỏ, tách múi bỏ hạt, cắt đôi từng múi cho các con dễ ăn. Người lớn tuổi thì cam mọng nước, mềm, cũng là món tráng miệng lành.
Ép nước cam, thức uống không bao giờ chán
Nước cam Cao Phong vắt tươi ngọt tự nhiên, hầu như không cần thêm đường. Vài lưu ý để ly nước ngon:
- Vắt xong uống ngay để giữ vị tươi và dưỡng chất, để lâu nước cam sẽ đắng nhẹ và mất ngon.
- Không dằm nát phần cùi trắng khi vắt vì nó gây vị đắng. Vắt vừa tay là được.
- Thích mát thì thêm đá; thích ấm cổ mùa lạnh thì pha nước cam với chút nước ấm, một lát gừng mỏng.
Nếu cam nhiều ăn không kịp, hãy vắt nước rồi trữ đông trong khay đá, dùng dần cho món giải khát. Đây cũng là cách hay để không phí quả cam sắp mềm.
Xin lưu ý nhỏ: cam là trái cây bổ dưỡng nhưng không thay thế cho chế độ ăn cân bằng hay tư vấn dinh dưỡng. Ai có vấn đề về dạ dày hoặc đường huyết nên dùng lượng vừa phải và hỏi ý kiến bác sĩ khi cần.
Mứt vỏ cam, tận dụng thứ tưởng bỏ đi
Đây là món tôi mê nhất vì nó biến cái vỏ vứt đi thành đồ nhâm nhi. Vỏ cam Cao Phong mỏng, thơm tinh dầu, làm mứt rất hợp.
Cách làm gọn: gọt lấy phần vỏ, cạo bớt cùi trắng cho đỡ đắng, thái sợi. Chần qua nước sôi vài lần để giảm the đắng, rồi rim với đường lửa nhỏ tới khi sợi vỏ trong, áo đường khô ráo. Để nguội cất hũ kín. Mứt vỏ cam ăn dai dai, thơm nồng, nhâm nhi với trà rất hợp, lại để được lâu.
Ngoài mứt, vỏ cam còn dùng để tạo hương: thả vài lát vỏ vào ấm trà, hoặc phơi khô cho vào túi thơm đặt tủ quần áo. Một quả cam như vậy gần như không bỏ đi phần nào.
Vài cách dùng khác đáng thử
- Cam ướp mật ong: múi cam trộn chút mật ong rừng, để mát, làm món tráng miệng thanh mát.
- Salad có cam: múi cam tách sạch trộn cùng rau xanh, thêm chút dầu ăn và muối, vị chua ngọt làm bữa cơm đỡ ngán.
- Nước cam sả gừng ấm: hợp những ngày trời se lạnh vùng cao, thơm và ấm bụng.
Muốn hiểu vì sao cam Cao Phong lại ngọt đậm và mọng đến vậy, bạn có thể đọc thêm về đặc sản Hòa Bình và vùng đất Cao Phong, nơi thổ nhưỡng tạo nên vị cam đặc trưng. Nếu định mua nhiều để vừa ăn vừa làm mứt, làm quà, tham khảo đặc sản Tây Bắc làm quà để chọn giỏ cam tươi đóng gói sẵn cho tiện.
Chọn cam đúng để món nào cũng ngon
Muốn ép nước thì chọn quả mọng, nặng tay, nhiều nước. Muốn làm mứt vỏ thì để ý vỏ cam sạch, ưu tiên cam trồng sạch để yên tâm khi ăn cả vỏ. Ăn tươi thì quả nào cũng được, miễn ngọt và tươi. Nói chung, cam càng mới hái càng cho vị chuẩn, nên khâu chọn nguồn vẫn quan trọng nhất.
Câu hỏi thường gặp
Nước cam Cao Phong vắt xong để được bao lâu?
Nên uống ngay trong vòng vài giờ để giữ vị tươi. Muốn để lâu thì trữ đông trong khay đá, dùng dần khoảng một tháng. Để lâu ở nhiệt độ phòng, nước cam sẽ đắng và mất ngon.
Vỏ cam Cao Phong làm mứt có bị đắng không?
Sẽ đắng nếu để nhiều cùi trắng và không chần kỹ. Bí quyết là cạo bớt cùi trắng, chần qua nước sôi vài lần trước khi rim đường. Làm đúng thì mứt vỏ thơm, dai và chỉ còn vị đắng nhẹ dễ chịu.
Ăn cam Cao Phong lúc nào là hợp nhất?
Buổi sáng hoặc giữa buổi khi bụng chưa quá no là hợp. Tránh ăn quá nhiều cam khi đói cồn cào nếu bạn có dạ dày nhạy cảm. Cam là món tráng miệng lành nhưng nên dùng lượng vừa phải.
Cam nào phù hợp để ép nước, cam nào để làm mứt?
Ép nước thì chọn quả nặng tay, mọng nước. Làm mứt vỏ thì chọn cam vỏ sạch, ưu tiên nguồn trồng sạch vì bạn ăn cả phần vỏ. Ăn tươi thì quả ngọt, tươi mới là được, không kén.
Cam Cao Phong có dùng để nấu ăn được không?
Có. Múi cam làm salad, nước cam làm nước sốt chua ngọt, vỏ cam tạo hương cho món nướng. Vị chua ngọt tự nhiên của cam giúp món ăn đỡ ngán, nhưng nên cho lượng vừa để không lấn át vị chính.
