Cao nguyên trắng nổi tiếng với phiên chợ rộn ràng cuối tuần, nơi mà chỉ cần dạo một vòng là bạn hiểu ngay đặc sản Bắc Hà Lào Cai phong phú thế nào. Từ rượu ngô men lá, mận Tam Hoa cho tới thịt hun khói và thổ cẩm, mọi thứ bày la liệt trong sắc màu váy áo người Mông. Mình sẽ dẫn bạn đi một vòng chợ và mách những món đáng xách về.
Trước hết là thứ làm nên tên tuổi Bắc Hà.
Đặc sản Bắc Hà Lào Cai trứ danh: rượu ngô Bản Phố
Nhắc tới đặc sản Bắc Hà Lào Cai, người ta nghĩ ngay tới rượu ngô Bản Phố. Đây là loại rượu nấu từ ngô địa phương ủ với men lá hồng mi theo cách truyền thống của người Mông. Rượu trong, êm, có hậu ngọt rất riêng, uống vừa phải thì ấm người mà không gắt.
Một vò hay một chai rượu ngô Bản Phố là món quà đậm chất vùng cao, được cánh mày râu rất thích. Khi mua, bạn nên chọn nơi quen biết, có nguồn gốc rõ ràng để tránh hàng pha cồn. Rượu ngô ngon thường thơm mùi ngô men lá tự nhiên, uống không bị đau đầu. Ở Bản Phố, nhiều gia đình người Mông vẫn giữ cách nấu thủ công bên bếp củi, men lá tự ủ từ hơn chục loại cây rừng nên mỗi nhà cho ra một vị rượu hơi khác nhau. Nếu có dịp, bạn nên ghé tận nơi xem cách nấu và nếm thử trước khi mua, vừa vui vừa chọn được loại hợp khẩu vị.
Mận Tam Hoa và nông sản theo mùa
Bắc Hà còn nức tiếng với mận Tam Hoa, giống mận quả to, vỏ tím hồng, ruột đỏ, ăn giòn ngọt xen chút chua nhẹ. Mùa mận thường rơi vào khoảng tháng 5 đến tháng 6, lúc đó cả cao nguyên ngập trong sắc mận chín. Ngoài ra, đi chợ phiên bạn còn gặp:
- Mận sấy, mứt mận: phiên bản để lâu, hợp làm quà.
- Lê, đào, hồng giòn: theo từng mùa trong năm.
- Rau cải mèo, đậu, các loại củ rừng: tươi non, sạch.
Mận tươi nên mua khi sắp về để tránh dập, còn mận sấy thì mua thoải mái vì để được lâu. Vào đúng mùa, giá mận Tam Hoa tại chợ phiên thường khá mềm, bạn có thể mua cả cân để vừa ăn dọc đường vừa biếu, giá tham khảo dao động vài chục nghìn mỗi cân tùy thời điểm. Mua được mận chín cây hái buổi sáng thì độ tươi giòn gần như khó nơi nào sánh được.
Ẩm thực chợ phiên và thịt hun khói
Đi chợ Bắc Hà mà bụng đói thì phải ghé hàng thắng cố, món ăn truyền thống của người Mông nấu từ thịt và nội tạng ngựa cùng nhiều loại gia vị rừng. Vị lạ miệng, đậm đà, ăn nóng bên chén rượu ngô thì khó quên. Bên cạnh đó, nhóm đồ khô rất đáng mua làm quà:
- Thịt trâu, thịt lợn gác bếp: ướp mắc khén hạt dổi, hun khói thơm lừng.
- Lạp xưởng, cá khô: để được lâu, dễ mang.
- Phở chua Bắc Hà: món đặc trưng nên thử tại chỗ.
Nếu muốn chọn được hàng hun khói ngon chuẩn, bạn có thể đọc thêm bài thịt trâu gác bếp. Đồ khô vừa giữ vị núi rừng vừa tiện mang về xuôi.
Thổ cẩm, gia vị và quà lưu niệm
Chợ phiên Bắc Hà còn là nơi rực rỡ sắc thổ cẩm của người Mông Hoa. Khăn, túi, váy áo dệt tay tỉ mỉ là món quà lưu niệm đẹp và nhẹ. Bên cạnh đó, bạn đừng quên ghé hàng gia vị Tây Bắc để mua mắc khén, hạt dổi, ớt rừng, những thứ nhỏ gọn giúp bữa cơm ở nhà dậy mùi cao nguyên.
Nếu chuyến đi của bạn còn ghé thêm Sa Pa hay các vùng khác trong tỉnh, có thể tham khảo đặc sản Tây Bắc để gom quà cho cả hành trình.
Câu hỏi thường gặp
Chợ phiên Bắc Hà họp vào ngày nào?
Chợ phiên Bắc Hà thường họp vào Chủ nhật hằng tuần, đông vui và đầy đủ hàng hóa nhất. Bạn nên đi từ sáng sớm để cảm nhận không khí nhộn nhịp và chọn được nhiều món tươi ngon.
Đặc sản Bắc Hà Lào Cai nào dễ mang về làm quà?
Rượu ngô đóng chai, mận sấy, thịt hun khói, lạp xưởng, gia vị và đồ thổ cẩm là những lựa chọn gọn nhẹ, để được lâu. Mận tươi và thắng cố thì nên thưởng thức tại chỗ sẽ ngon hơn.
Tóm lại, đặc sản Bắc Hà Lào Cai hội tụ đủ vị: cay nồng của rượu ngô, ngọt giòn của mận Tam Hoa, đậm đà của thịt hun khói và rực rỡ của thổ cẩm. Nếu chưa kịp đi chợ phiên, bạn vẫn có thể chọn đặc sản chuẩn vị từ Tôi đến Tây Bắc, giá tham khảo tùy món, để mang không khí cao nguyên trắng về nhà nhé!
