Bốn giờ sáng, cái lạnh cắt da luồn qua lớp áo, tôi lò dò men theo con đường mòn còn tối mịt, chỉ có ánh đèn pin và tiếng thở của chính mình. Rồi trời hửng dần, và khi bước lên tới mỏm đá, cả biển mây hiện ra dưới chân — trắng xóa, cuộn chảy như sóng, ôm lấy những đỉnh núi nhô lên như đảo giữa đại dương. Mặt trời từ từ nhô lên, nhuộm hồng cả biển mây. Cái lạnh, cái buồn ngủ, quãng đường dốc — tất cả tan biến. Đó là khoảnh khắc mà những người mê săn mây Tà Xùa sẵn sàng dậy giữa đêm để chờ đợi.
Tà Xùa ở đâu và vì sao được mê đến vậy?
Tà Xùa thuộc huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La, nằm ở độ cao lớn nên quanh năm mát mẻ, nhiều mây. Điều làm Tà Xùa nổi tiếng là địa hình núi cao chồng lớp, tạo nên những biển mây dày và ổn định vào mùa đẹp. Chỉ cần đứng đúng chỗ, đúng thời điểm, bạn sẽ thấy mây trôi ngay dưới chân mình.
So với nhiều điểm săn mây khác, Tà Xùa được lòng dân xê dịch vì đường đi không quá xa, cảnh hùng vĩ và có nhiều điểm ngắm khác nhau trong cùng một khu vực.
Mùa săn mây đẹp nhất
Mây xuất hiện quanh năm, nhưng đẹp và dày nhất thường vào khoảng cuối thu đến mùa xuân, tức từ độ tháng 10, 11 kéo dài sang tận tháng 3, 4 năm sau. Đây là lúc chênh lệch nhiệt độ và độ ẩm dễ tạo ra biển mây lớn vào sáng sớm.
Tuy nhiên, săn mây phụ thuộc rất nhiều vào may mắn và thời tiết. Có hôm dậy sớm, leo lên tận nơi mà trời quang, chẳng có mây. Vì thế tôi luôn khuyên nên ở lại ít nhất hai đêm để tăng cơ hội, và theo dõi dự báo thời tiết những ngày trước khi đi. Trời hửng sau một đêm ẩm, ít gió mạnh thường là dấu hiệu tốt.
Những điểm săn mây nổi tiếng
Tà Xùa có vài điểm ngắm đã thành thương hiệu:
- Sống lưng khủng long: dải núi hẹp, hai bên là vực, nhìn từ xa gồ ghề như xương sống của một con khủng long. Đứng đây giữa biển mây là trải nghiệm choáng ngợp, nhưng cần hết sức cẩn thận vì lối đi hẹp và trơn.
- Cây táo mèo cô đơn (cây cô đơn): một gốc táo mèo đứng lẻ trên đồi trọc, trở thành khung hình biểu tượng của Tà Xùa.
- Đỉnh Gió: điểm cao lộng gió, tầm nhìn rộng, hợp để đón bình minh.
Mỗi điểm cho một góc mây khác nhau, và nếu có thời gian, bạn nên thử cả ba.
Kinh nghiệm dậy sớm đón bình minh
Săn mây gần như đồng nghĩa với dậy sớm. Biển mây đẹp nhất vào lúc tờ mờ sáng, khi mặt trời chưa lên cao làm tan mây. Vài điều tôi rút ra sau những lần đi:
- Chuẩn bị từ tối hôm trước: sạc đầy pin điện thoại/máy ảnh, để sẵn quần áo ấm, đèn pin ngay đầu giường.
- Mặc thật ấm: sáng sớm trên núi rất lạnh, nên có găng tay, mũ len, áo khoác gió.
- Đi sớm hơn bình minh: chừa thời gian leo lên điểm ngắm, đừng để mặt trời lên rồi mới xuất phát.
- Đi giày bám tốt: đường mòn dốc và ẩm, dễ trơn trượt.
- Đừng đi một mình chỗ nguy hiểm: nhất là sống lưng khủng long, nên có người địa phương hoặc bạn đồng hành.
Cái lạnh vùng cao khiến người ta chỉ mong một thứ gì nóng hổi sau khi ngắm mây. Bát mèn mén, nồi lẩu hay món nướng bên bếp lửa lúc ấy ngon lạ thường — bạn có thể tham khảo thêm ở bài món ăn vùng cao mùa đông để biết nên tìm gì ăn cho ấm bụng.
Đặc sản Tà Xùa mang về
Tà Xùa không chỉ có mây. Vùng này nổi tiếng với hai sản vật rất riêng:
- Chè shan tuyết Tà Xùa: những cây chè cổ thụ mọc trên núi cao quanh năm mây phủ, búp chè phủ lớp lông trắng như tuyết. Nước chè trong, hậu ngọt, được nhiều người yêu trà tìm mua. Bài chè shan tuyết Tà Xùa kể kỹ hơn về giống chè này và cách chọn mua.
- Táo mèo (sơn tra): loại quả rừng chua chát đặc trưng, thường được ngâm hoặc sấy. Mua vài cân về ngâm là món quà giản dị mà hợp lòng nhiều người.
Cả hai đều nhẹ, dễ mang, và giữ được lâu — rất hợp làm quà sau chuyến săn mây.
Nối tiếp hành trình Tây Bắc
Nhiều người kết hợp Tà Xùa với các điểm khác của Tây Bắc trong một chuyến dài. Nếu bạn định vòng qua Sa Pa, đừng bỏ lỡ bài ăn gì khi đi du lịch Sa Pa để lên sẵn danh sách món cần thử. Tây Bắc rộng lớn, và mỗi điểm đến lại có một vị riêng đáng nếm.
Câu hỏi thường gặp
Săn mây Tà Xùa đẹp nhất vào mùa nào?
Biển mây dày và đẹp nhất thường vào khoảng cuối thu đến mùa xuân, tức từ tháng 10, 11 đến tháng 3, 4. Tuy nhiên còn phụ thuộc thời tiết từng ngày, nên theo dõi dự báo và ở lại vài đêm để tăng cơ hội.
Có chắc chắn thấy mây khi lên Tà Xùa không?
Không. Săn mây phụ thuộc nhiều vào thời tiết và may mắn. Có hôm trời quang không có mây. Vì thế nên ở lại ít nhất hai đêm và chọn những ngày thời tiết thuận lợi.
Sống lưng khủng long có nguy hiểm không?
Lối đi khá hẹp, hai bên là vực và dễ trơn khi ẩm. Cần đi giày bám tốt, di chuyển cẩn thận, tốt nhất nên có người địa phương dẫn đường và không nên liều lĩnh tạo dáng ở mép vực.
Nên chuẩn bị gì khi đi săn mây?
Quần áo thật ấm (mũ len, găng tay, áo gió), giày bám tốt, đèn pin, pin dự phòng và chuẩn bị mọi thứ từ tối hôm trước. Sáng sớm trên núi rất lạnh nên đừng chủ quan.
Mua gì làm quà ở Tà Xùa?
Chè shan tuyết và táo mèo là hai đặc sản tiêu biểu, nhẹ và dễ mang về. Chè hợp cho người thích trà, còn táo mèo thường được mua về để ngâm.
