Cứ đầu mùa mưa, dân bản lại rủ nhau vào rừng đào măng, và câu hỏi nhiều người thắc mắc nhất là mùa măng rừng Tây Bắc tháng mấy thì ngon nhất. Măng rừng không giống măng trồng, có vị ngọt hậu và độ giòn rất riêng. Bài này sẽ giúp bạn nắm rõ lịch mùa, các loại măng phổ biến và cách chọn măng không bị già xơ.
Mùa măng rừng Tây Bắc tháng mấy là chuẩn?
Trả lời nhanh cho thắc mắc mùa măng rừng Tây Bắc tháng mấy: măng bắt đầu nhú từ khoảng tháng 3 (măng đắng đầu mùa), rộ nhất vào tháng 5 đến tháng 8 khi mưa nhiều. Mưa càng đều, măng càng mập và mềm. Sang tháng 9, 10 măng già dần, lúc này người ta thường chuyển sang làm măng khô, măng chua để dành.
Vì phụ thuộc vào mưa nên mỗi vùng lệch nhau vài tuần. Vùng thấp ấm sớm thì măng lên trước, vùng núi cao mát lạnh thì măng muộn hơn. Dân bản có kinh nghiệm chỉ cần nhìn trời đổ mưa rào vài hôm là biết sắp đến lúc xách cuốc vào rừng. Những búp măng nhú lên sau cơn mưa đầu mùa luôn là ngon nhất, vừa mềm vừa ngọt, được săn đón nhiều nhất.
Một điều thú vị là măng rừng không bao giờ có sẵn ồ ạt quanh năm như măng trồng. Chính sự theo mùa đó làm cho mỗi đợt măng đầu vụ trở nên quý, và người sành ăn thường tranh thủ đặt sớm trước khi măng già đi.
Tây Bắc có mấy loại măng rừng?
- Măng đắng: lên sớm nhất, vị đắng nhẹ hậu ngọt, luộc chấm chẳm chéo hoặc nướng đều ngon, là đặc sản đầu mùa được mong nhất.
- Măng nứa: thân nhỏ, giòn ngọt, ít đắng, hợp xào và nấu canh.
- Măng vầu: mập, nhiều thịt, phổ biến để cuốn thịt hoặc om.
- Măng sặt: nhỏ như ngón tay, ngọt và mềm, nướng nguyên cây rất được lòng dân nhậu.
Mỗi loại hợp một kiểu chế biến, nên khi mua bạn cứ nói rõ định nấu món gì để được tư vấn đúng loại. Với người mới ăn măng rừng lần đầu, măng nứa hoặc măng sặt là lựa chọn dễ chịu vì ít đắng, còn măng đắng thì dành cho ai đã quen và mê cái vị hậu ngọt đặc trưng của nó.
Ngoài bốn loại quen thuộc trên, ở một số vùng còn có măng lay, măng mai mọc rải rác, nhưng phổ biến và được ưa chuộng nhất ở chợ phiên vẫn là măng đắng và măng nứa. Vào đúng vụ, các sạp măng tươi xếp đầy, búp nào búp nấy còn dính đất rừng, nhìn là biết vừa đào.
Cách chọn măng rừng non, không xơ
Măng ngon là măng vừa đào, gốc còn ẩm, vỏ tươi không thâm. Vài mẹo nhỏ:
- Chọn cây mập đều, bấm móng tay vào gốc thấy mềm là non.
- Tránh cây quá dài và xanh đậm, thường đã già và nhiều xơ.
- Măng đắng nên chọn cây ngắn, mập, ăn mới đậm vị.
- Ngửi gốc măng thấy mùi thơm tươi của rừng, không có mùi chua hay ủng là măng còn mới.
Nếu mua được măng vừa đào trong ngày thì lý tưởng nhất. Măng để lâu sẽ già và hóa xơ rất nhanh, nên dân bản thường đào măng buổi sáng rồi mang ngay xuống chợ bán cho kịp độ tươi.
Mua măng rừng Tây Bắc về dùng thế nào?
Măng tươi nên luộc kỹ, thay nước vài lần để bớt vị hăng rồi mới chế biến. Nếu mua nhiều, bạn có thể muối chua hoặc phơi khô để dùng dần. Món măng mầm muối chua ăn kèm thịt rất đưa cơm, còn măng khô thì hợp ninh xương ngày lạnh.
Một mẹo nhỏ khi luộc măng đắng: cho thêm chút muối và luộc mở vung để vị hăng bay bớt. Sau khi luộc, măng có thể đem xào tỏi, nấu canh xương, om vịt hay nướng trên than hồng chấm chẳm chéo, món nào cũng đậm đà hương vị núi rừng.
Măng rừng là một mảnh ghép quen thuộc trong bức tranh đặc sản Tây Bắc theo mùa, bên cạnh các thức quà như mật ong, thảo quả và trái cây rẻo cao. Mỗi mùa măng về, mâm cơm vùng cao lại có thêm một món giòn ngọt rất riêng mà khó nơi nào bắt chước được.
Câu hỏi thường gặp
Măng rừng Tây Bắc có quanh năm không?
Măng tươi chỉ rộ theo mùa mưa, ngon nhất tháng 5 đến tháng 8. Ngoài mùa, bạn vẫn mua được măng khô và măng chua bảo quản từ chính vụ măng tươi.
Măng đắng có ăn được không, có hại không?
Măng đắng ăn được và rất ngon, nhưng cần luộc chín kỹ và thay nước để loại bớt vị hăng. Nên ăn lượng vừa phải như mọi loại măng.
Vậy là bạn đã rõ mùa măng rừng Tây Bắc tháng mấy và nên chọn loại nào. Khi vào chính vụ, Tôi đến Tây Bắc thường có măng tươi gửi từ bản về cùng măng khô, măng chua làm sẵn (giá tham khảo tùy loại và mùa), bạn cần loại nào cứ nhắn để được gom đúng đợt măng non nhất.
