Có củ khoai sọ mán ngon trong tay mà chỉ biết luộc chấm muối thì hơi phí. Củ nương bở bùi vốn chiều được nhiều kiểu nấu, từ bát canh xương thanh mát ngày thường đến nồi khoai hầm ấm bụng ngày lạnh, hay đĩa khoai chiên giòn rụm cho lũ trẻ. Dưới đây là những cách chế biến quen thuộc nhất, kèm vài mẹo nhỏ để miếng khoai luôn bở tơi mà không nát.
Canh khoai sọ nấu xương
Đây là món kinh điển, dễ nấu mà hiếm khi chán. Xương sườn hoặc xương ống ninh lấy nước ngọt, thả khoai sọ đã gọt cắt miếng vừa vào nấu đến khi khoai chín mềm. Vài lưu ý:
- Gọt khoai xong nên ngâm nước muối loãng vài phút cho bớt nhựa và đỡ ngứa tay.
- Thả khoai khi nước xương đã ngọt, đun lửa vừa để khoai chín từ từ, thấm nước mà không vỡ nát.
- Nêm nhạt, rắc hành lá, mùi tàu là dậy mùi. Khoai nương bở sẽ tan nhẹ trong miệng, quyện với nước xương ngọt.
Món này ăn nóng ngày thường hay đãi khách đều hợp.
Khoai sọ hầm
Hầm với thịt gà, thịt lợn hay móng giò cho ngày trời lạnh thì tuyệt. Khoai chọn củ hơi to, cắt miếng lớn để hầm lâu vẫn giữ được độ bùi, không nát vụn. Hầm nhỏ lửa cho khoai thấm vị thịt, nước dùng sánh lại nhờ tinh bột khoai tiết ra. Đây là kiểu món ấm nóng rất hợp tiết đông, cùng nhóm với nhiều món ăn vùng cao mùa đông mà người Tây Bắc hay nấu.
Khoai sọ chiên
Luộc hoặc hấp khoai chín tới, để nguội bớt rồi cắt miếng đem chiên vàng. Vỏ ngoài giòn, bên trong bở bùi, chấm chút tương ớt là món ăn vặt hấp dẫn. Muốn giòn lâu, bạn để khoai thật ráo trước khi chiên và chiên ngập dầu ở lửa vừa. Trẻ con thường mê món này hơn cả canh.
Khoai sọ luộc chấm muối vừng
Đơn giản nhất mà lại giữ trọn vị khoai nhất. Luộc củ còn nguyên vỏ đến khi xiên đũa qua dễ dàng, bóc vỏ, chấm muối vừng hoặc muối lạc. Cách này để cảm nhận rõ độ bở bùi tự nhiên của khoai nương, không gia vị nào át đi. Đây cũng là cách người vùng cao hay ăn khoai cho chắc bụng, mộc mạc mà ngon, đúng tinh thần văn hóa ẩm thực Tây Bắc.
Khoai sọ nấu chè và món ngọt
Ngoài các món mặn, khoai sọ nương còn làm được chè khoai bùi béo. Khoai gọt cắt miếng, nấu cùng đường và chút nước cốt dừa, đến khi khoai chín tan bùi, nước chè sánh thơm. Củ nương ruột bột khô nấu chè rất hợp vì thấm đường đều mà không làm loãng nước. Có người còn nấu khoai với gạo nếp thành món xôi khoai dẻo bùi, hay đồ chung với đỗ làm món ăn sáng chắc bụng. Những biến tấu ngọt này cho thấy khoai sọ mán không chỉ quẩn quanh bát canh, mà còn linh hoạt như nhiều loại củ quen thuộc khác.
Vài mẹo chung để món nào cũng ngon
- Chọn củ chắc, nặng tay, ruột bột khô thì nấu mới bở. Củ nhiều nước dễ nhão dù nấu kiểu gì.
- Gọt vỏ nên đeo găng hoặc xoa tay với chút giấm để đỡ ngứa do nhựa khoai.
- Đừng khuấy đảo nhiều khi khoai đang chín mềm, dễ làm miếng khoai vỡ vụn.
- Nêm nhạt tay, để vị bùi tự nhiên của khoai lên tiếng.
Chọn khoai đúng thì món mới ngon
Nói cho cùng, món ngon bắt đầu từ củ ngon. Khoai sọ nương bở bùi mới cho ra bát canh, nồi hầm đúng vị; khoai chợ nhiều nước dễ khiến món nhão nhạt dù bạn nấu khéo đến đâu. Vì thế khâu chọn nguồn quan trọng không kém khâu nấu.
Tôi Đến Tây Bắc lấy khoai nương theo mùa từ các bản vùng cao, đúng loại bở bùi, đóng gói gửi tận nơi. Đây cũng là món đặc sản Tây Bắc làm quà mộc mạc cho người thân thích bếp núc. Giá thay đổi theo mùa nên chỉ mang tính tham khảo, bạn nên nhắn hỏi trước khi đặt.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để khoai sọ nấu canh không bị nát?
Chọn củ chắc ruột bột khô, cắt miếng vừa, thả vào khi nước đã sôi ngọt và đun lửa vừa. Hạn chế khuấy đảo khi khoai đã mềm. Khoai nương bở sẽ tan nhẹ chứ không vỡ vụn nếu nấu đúng lửa.
Gọt khoai sọ bị ngứa tay phải làm sao?
Nhựa khoai gây ngứa. Bạn nên đeo găng khi gọt, hoặc để củ thật khô ráo và xoa tay với chút giấm, muối trước khi gọt. Gọt xong rửa tay kỹ là hết.
Khoai sọ mán nấu món ngọt được không?
Được. Khoai nương bở rất hợp nấu chè hoặc món ngọt vì khi chín tan bùi và thấm đường đều. Nên chọn củ ruột bột khô để nước chè không bị loãng và khoai không nát quá.
Trẻ nhỏ ăn khoai sọ được không?
Khoai sọ là thực phẩm quen thuộc, nấu chín mềm thì trẻ ăn được như các loại củ khác. Đây là món ăn thường ngày; nếu bé có cơ địa dễ dị ứng, bạn nên cho ăn thử ít một và hỏi ý kiến bác sĩ khi cần.