Có gạo Séng Cù ngon trong tay mà nấu sai cách thì phí cả hạt gạo quý. Nhiều người đong nước như gạo thường rồi than cơm nhão, hoặc vo quá kỹ làm mất mùi thơm. Bài này chỉ cách nấu cơm cho đúng, kèm vài món tận dụng hạt gạo dẻo này để bữa ăn đỡ nhàm.
Nấu cơm gạo Séng Cù chuẩn
Cơm là cách đơn giản nhất để cảm nhận trọn vị Séng Cù. Vài lưu ý:
Vo gạo nhẹ tay
Chỉ vo một, hai lần cho sạch bụi cám, không chà xát mạnh. Lớp cám mỏng ngoài hạt giữ vị ngọt và mùi thơm, vo kỹ quá là trôi hết phần ngon nhất.
Đong nước ít hơn gạo thường
Séng Cù hạt đã dẻo sẵn nên cần ít nước hơn gạo tẻ thông thường một chút. Nếu quen đong theo ngón tay hay theo vạch nồi, hãy bớt đi một chút so với mức bình thường. Nước nhiều quá cơm sẽ nhão, mất độ tơi.
Ngâm gạo trước khi nấu
Ngâm gạo khoảng 15 đến 20 phút trước khi nấu giúp hạt ngậm nước đều, cơm chín dẻo và thơm hơn. Không bắt buộc nhưng nên làm nếu có thời gian.
Ủ cơm sau khi chín
Khi nồi báo chín, đừng mở vung ngay. Để ủ thêm khoảng 10 phút cho hơi nước phân bố đều, sau đó xới tơi. Cơm sẽ bóng, dẻo, hạt tách rời đẹp mắt.
Cháo gạo Séng Cù
Nhờ hạt dẻo, Séng Cù nấu cháo rất mềm mịn và thơm. Cách làm:
- Vo nhẹ một nắm gạo, có thể rang sơ cho cháo dậy mùi.
- Nấu với nhiều nước, lửa nhỏ, khuấy nhẹ để không khê đáy.
- Thêm thịt băm, cá, hoặc đậu xanh tùy thích.
Cháo Séng Cù mềm, ngọt tự nhiên, hợp cho bữa sáng nhẹ nhàng hoặc khi cần món dễ ăn. Đây là món ăn ngon miệng, không phải thực phẩm chức năng, nên đừng kỳ vọng công dụng chữa bệnh nào.
Tận dụng cơm nguội
Điểm hay của Séng Cù là cơm nguội vẫn mềm, không cứng khô như nhiều loại gạo khác. Nhờ vậy cơm nguội vẫn ngon để:
- Rang cơm với trứng, rau củ cho bữa nhanh gọn.
- Nấu cơm chan canh nóng vẫn mềm.
Vì cơm nguội ăn được nên bạn cứ nấu vừa đủ, dư một chút cũng không lo bỏ phí.
Ăn cùng món gì cho hợp?
Cơm Séng Cù dẻo thơm ăn không đã ngon, nhưng kết hợp với các món mặn đậm đà của vùng cao thì càng tôn vị. Bạn có thể tham khảo thêm những món ăn vùng cao mùa đông để lên thực đơn cho bữa cơm đậm chất Tây Bắc. Nếu muốn đổi không khí, thử ăn kèm phong cách dã ngoại như cơm lam Tây Bắc cũng là trải nghiệm thú vị.
Cơm nắm và cơm cháy từ Séng Cù
Nhờ độ dẻo tự nhiên, cơm Séng Cù còn nắm thành từng nắm chắc tay rất tiện mang theo khi đi làm, đi đường. Chỉ cần cơm còn ấm, dùng khăn sạch hoặc màng bọc nắm chặt là được nắm cơm dẻo, ăn kèm muối vừng hay chút ruốc là đủ ngon. Đây cũng là kiểu ăn quen thuộc của bà con vùng cao khi lên nương.
Phần cơm ở đáy nồi, nếu để lửa nhỏ thêm chút, sẽ thành lớp cơm cháy vàng giòn thơm. Cơm cháy Séng Cù giòn mà không quá cứng, chấm nước thịt kho hay ăn không đều thú vị. Đừng vội bỏ phần cháy này, nó là món "lộc" của nồi cơm mà nhiều người thích nhất.
Muốn có gạo Séng Cù chính vụ để nấu, bạn có thể đặt tại gian hàng gạo của Tôi Đến Tây Bắc, ghi rõ vùng trồng và vụ mùa, giao tận nhà trên cả nước.
Câu hỏi thường gặp
Nấu cơm gạo Séng Cù cần bao nhiêu nước?
Ít hơn gạo tẻ thường một chút vì hạt đã dẻo sẵn. Nếu quen đong theo vạch nồi hay ngón tay, hãy bớt đi một phần nhỏ. Nước nhiều quá cơm dễ nhão và mất độ tơi.
Có cần ngâm gạo trước khi nấu không?
Không bắt buộc, nhưng ngâm 15 đến 20 phút giúp hạt ngậm nước đều, cơm chín dẻo và thơm hơn. Nếu có thời gian thì nên làm, nhất là khi muốn đãi khách.
Gạo Séng Cù nấu cháo có ngon không?
Rất hợp. Hạt dẻo nên cháo mềm mịn, ngọt tự nhiên. Rang sơ gạo trước khi nấu sẽ dậy mùi thơm hơn. Có thể thêm thịt băm, cá hoặc đậu xanh tùy khẩu vị.
Vì sao vo gạo Séng Cù không nên vo kỹ?
Vì lớp cám mỏng ngoài hạt giữ vị ngọt và mùi thơm đặc trưng. Vo kỹ, chà xát mạnh sẽ làm trôi lớp cám này, cơm nhạt và kém thơm đi nhiều.
Cơm gạo Séng Cù để nguội có bị cứng không?
Ít bị cứng hơn nhiều loại gạo khác nhờ độ dẻo của hạt. Cơm nguội vẫn mềm, ăn được ngay hoặc đem rang, chan canh nóng đều ngon, nên không lo lãng phí khi nấu dư một chút.

