Nhiều bạn nhắn mình hốt hoảng vì chai mật để vài tháng tự nhiên đóng cục trắng dưới đáy, lo lắng mua nhầm hàng pha đường. Vậy mật ong rừng kết tinh có phải mật giả không? Câu trả lời ngắn gọn là không, kết tinh là hiện tượng hoàn toàn tự nhiên của mật ong thật. Mình sẽ giải thích cặn kẽ để bạn yên tâm và không vội đổ đi chai mật còn tốt.
Kết tinh là gì và vì sao xảy ra?
Mật ong gồm hai loại đường chính là glucose và fructose. Khi glucose trong mật tách dần khỏi nước và lắng xuống, chúng kết lại thành các hạt nhỏ li ti, đó chính là hiện tượng kết tinh hay dân gian quen gọi là đóng đường. Mật càng nhiều glucose thì càng dễ đóng đường. Đây là một phản ứng vật lý hết sức bình thường, không liên quan gì đến chuyện mật thật hay mật giả cả.
- Mật để nơi nhiệt độ thấp, trời lạnh mùa đông thì kết tinh nhanh hơn hẳn.
- Mật của một số loài hoa vốn dễ kết tinh hơn các loài khác, ví dụ mật hoa cải, mật bạc hà.
- Mật càng nguyên chất, ít qua xử lý nhiệt, đôi khi lại càng dễ đóng đường vì giữ nguyên thành phần tự nhiên.
- Mật đựng trong chai để lâu, lắc ít cũng dễ lắng và kết tinh từ đáy lên.
Vậy mật ong rừng kết tinh có phải mật giả không?
Hỏi lại cho rõ một lần nữa: phần lớn trường hợp mật đóng đường là mật thật. Ngược lại, mật pha đường công nghiệp nhiều khi lại không kết tinh, hoặc nếu có thì kết tinh dạng cục cứng đanh, thô ráp, sạn to lạo xạo. Mật rừng thật khi kết tinh thường cho hạt mịn, khi miết giữa hai ngón tay thì tan ra mềm mại, vẫn thơm mùi hoa và giữ vị ngọt hậu quen thuộc.
Dấu hiệu thật sự đáng lo không phải là kết tinh, mà là khi mật sủi bọt mạnh, trào lên, có mùi chua gắt như rượu lên men, đó mới là mật đã hỏng do độ ẩm cao. Để hiểu thêm các dấu hiệu nhận biết mật thật và mật pha, bạn xem bài cách phân biệt mật ong rừng thật giả, trong đó mình nói kỹ cả về màu, mùi và độ sánh.
Cách làm tan kết tinh an toàn
Nếu không thích mật đóng cục dưới đáy, bạn có thể làm tan dễ dàng mà không làm hỏng chất lượng:
- Ngâm cả hũ mật vào tô nước ấm khoảng 40 độ, khuấy nhẹ cho đến khi phần kết tinh tan hết, có thể lặp lại vài lần.
- Tránh đun sôi trực tiếp hay cho vào lò vi sóng ở nhiệt độ cao, vì nhiệt quá lớn sẽ làm mất enzyme và hương vị tự nhiên của mật.
- Để hũ mật ở nơi ấm áp trong nhà, sau vài ngày phần kết tinh cũng dịu bớt mà không cần làm gì.
- Đừng cố cạy cục mật bằng thìa bẩn hay tay ướt, dễ làm mật nhiễm nước rồi nhanh hỏng.
Có nên kiêng dùng mật đã kết tinh?
Hoàn toàn không cần kiêng. Mật kết tinh vẫn dùng bình thường, thậm chí nhiều người còn thích dạng sệt mịn này để phết lên bánh mì hay trộn sữa chua cho dễ. Bạn cứ múc dùng như mật lỏng, pha nước ấm uống buổi sáng đều rất ổn, tham khảo thêm cách dùng trong bài cách uống mật ong rừng buổi sáng đúng cách để tận dụng tốt hũ mật của mình.
Cách bảo quản để mật ít kết tinh hơn
Nếu bạn thật sự không thích mật đóng cục, có vài cách hạn chế tốc độ kết tinh dù không thể ngăn hoàn toàn. Hãy để mật ở nơi thoáng mát, nhiệt độ phòng ổn định, tránh đặt trong tủ lạnh hay góc bếp quá lạnh vào mùa đông. Đậy nắp thật kín để hạn chế hơi ẩm và không khí lọt vào, vì độ ẩm thay đổi cũng thúc đẩy quá trình lắng đường. Ngoài ra, mỗi lần dùng nên lắc nhẹ chai cho phần đường phân tán đều, đừng để chai đứng yên quá lâu một chỗ. Dù vậy, bạn cũng đừng quá lo, kết tinh không làm mật kém ngon hay mất giá trị, đó chỉ là một biểu hiện rất đời thường của mật ong tự nhiên mà thôi.
Câu hỏi thường gặp
Mật kết tinh có giảm chất lượng không?
Không. Kết tinh chỉ thay đổi trạng thái vật lý, các thành phần dinh dưỡng của mật vẫn giữ nguyên nếu bạn không đun ở nhiệt độ cao.
Vì sao chai mật mua trước không kết tinh mà chai này lại đóng đường?
Do mỗi mẻ mật lấy từ mùa hoa khác nhau, tỷ lệ đường khác nhau, cộng thêm điều kiện bảo quản nên mức độ kết tinh không giống nhau.
Mật giả có kết tinh không?
Có thể có hoặc không, nên không thể chỉ dựa vào việc kết tinh để khẳng định thật giả. Hãy kết hợp xem màu, ngửi mùi và nếm vị.
Vậy nên lần sau thấy mật đóng đường, bạn đừng vội đổ đi nhé. Nếu cần mật ong rừng nguyên chất đúng mùa, bạn có thể tham khảo sản phẩm tại Tôi đến Tây Bắc để yên tâm về nguồn gốc.
