Bạn từng nghe tới khoai sọ Mán là gì cách nấu ra sao mà được dân vùng cao ưa chuộng đến vậy? Đây là giống khoai sọ đặc sản, củ nhỏ, ruột trắng ngà, khi nấu lên bở tơi, thơm bùi và sánh mịn rất đặc trưng. Khác hẳn khoai sọ thường, khoai sọ Mán dẻo ngọt tự nhiên, không bị sượng hay ngứa.
Mình mê loại khoai này vì nấu món gì cũng ngon, từ canh xương đến khoai luộc chấm muối vừng đều đậm đà khó quên.
Khoai sọ Mán là gì?
Khoai sọ Mán là giống khoai sọ được người Dao (còn gọi là người Mán) trồng nhiều ở các tỉnh vùng cao phía Bắc như Hòa Bình, Sơn La, Yên Bái. Củ khoai thường nhỏ, hình tròn hoặc thuôn, vỏ nâu sẫm có nhiều rễ con. Bên trong, ruột khoai trắng ngà, đôi khi điểm những vân tím nhạt.
Điểm làm nên tên tuổi của khoai sọ Mán chính là độ bở và vị bùi. Khi nấu chín, củ khoai mềm tơi, ăn vào tan trong miệng, ngọt nhẹ và thơm đặc trưng. Nhờ trồng trên đất đồi vùng cao, ít dùng phân hóa học, nên khoai sọ Mán được coi là thực phẩm sạch, an toàn cho cả gia đình.
Đây cũng là một trong những nông sản giản dị nhưng được tìm mua nhiều trong nhóm đặc sản Tây Bắc, bởi hương vị mộc mạc mà khó quên.
Với bà con người Dao, khoai sọ Mán không chỉ là cây lương thực mà còn gắn với nếp sống nương rẫy bao đời. Khoai được trồng xen trên các sườn đồi, đến mùa thì đào về cất trong gác bếp ăn dần cả mùa đông. Củ khoai nhỏ bé nhưng nuôi sống cả gia đình qua những ngày giáp hạt, vì thế nó mang ý nghĩa mộc mạc mà thân thương trong văn hóa ẩm thực vùng cao.
Cách chọn khoai sọ Mán ngon
Để chọn được khoai bở thơm, bạn nên lưu ý:
- Kích cỡ: chọn củ nhỏ và đều, vì củ nhỏ thường bở và thơm hơn củ to.
- Vỏ ngoài: còn nhiều rễ tơ, vỏ ráo, không bị mềm nhũn hay mọc mầm.
- Cầm chắc tay: củ chắc nặng, không bị xốp nhẹ; bấm nhẹ thấy chắc thịt.
Tránh chọn củ đã bị thâm, chảy nhớt hoặc có mùi lạ vì khoai để lâu sẽ bị úng, mất độ bở ngon.
Khoai sọ Mán là gì cách nấu sao cho ngon?
Khoai sọ Mán chế biến được rất nhiều món hấp dẫn:
- Khoai sọ luộc: đơn giản nhất, luộc chín rồi chấm muối vừng hoặc đường, ăn bở bùi.
- Canh khoai sọ nấu sườn: món đưa cơm sánh ngọt, được nhiều người yêu thích.
- Khoai sọ ninh xương, nấu vịt: khoai thấm vị, mềm tan, nước canh béo ngậy.
Trong đó món canh sườn là phổ biến nhất. Bạn có thể xem hướng dẫn chi tiết tại bài canh khoai sọ Mán nấu sườn để nấu chuẩn vị tại nhà.
Mẹo sơ chế khoai sọ không bị ngứa
Nhiều người ngại gọt khoai sọ vì hay bị ngứa tay. Để tránh, bạn nên rửa sạch đất bám rồi để khoai thật ráo, đeo găng tay khi gọt vỏ. Sau khi gọt, ngâm khoai vào nước muối loãng một lúc rồi rửa lại, vừa giảm nhớt vừa giúp khoai sạch nhựa.
Một mẹo khác là luộc sơ khoai cả vỏ rồi mới bóc, lớp vỏ sẽ tuột ra dễ dàng và tay không bị ngứa. Khi nấu canh, bạn nên cho khoai vào lúc nước đã sôi và nấu vừa chín tới, tránh khuấy nhiều khiến khoai nát làm nước bị đục.
Câu hỏi thường gặp
Khoai sọ Mán khác khoai sọ thường thế nào?
Khoai sọ Mán có củ nhỏ hơn, ruột bở tơi và vị bùi thơm đậm hơn khoai sọ thường. Nhờ trồng trên đất đồi vùng cao, khoai ít sượng, ít ngứa và dẻo ngọt tự nhiên, nên được đánh giá ngon hơn hẳn.
Khoai sọ Mán bảo quản được bao lâu?
Khoai sọ tươi nên để nơi khô thoáng, tránh ẩm, có thể giữ được khoảng 1-2 tuần. Không nên để trong túi kín hoặc nơi ẩm vì khoai dễ mọc mầm và úng. Khi thấy củ mềm hoặc mọc mầm thì nên dùng sớm.
Khoai sọ Mán có hợp với người ăn kiêng không?
Khoai sọ giàu tinh bột và chất xơ, tạo cảm giác no lâu, có thể dùng thay một phần cơm. Tuy nhiên người cần kiểm soát đường huyết nên ăn lượng vừa phải. Thông tin này mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn dinh dưỡng chuyên môn.
Giờ thì bạn đã hiểu khoai sọ Mán là gì cách nấu ra sao để có món bở thơm đậm đà. Muốn mua khoai sọ Mán chuẩn vùng cao, hãy chọn nguồn sạch từ Tôi đến Tây Bắc, nơi tuyển khoai củ nhỏ bở tơi từ bản làng. Bạn cũng có thể tham khảo thêm bí thơm Tây Bắc để làm phong phú bữa ăn. Giá khoai sọ Mán hiện khoảng vài chục nghìn mỗi cân (giá tham khảo).
