Nhắc đến đặc sản Bắc Yên Sơn La, nhiều người nghĩ ngay tới táo mèo chua thanh và mật ong đá thơm đậm. Bắc Yên là huyện vùng cao nổi tiếng với biển mây Tà Xùa, nơi khí hậu mát lạnh quanh năm rất hợp với cây sơn tra và những đàn ong làm tổ trong khe đá. Đến đây săn mây mà mua thêm đặc sản về thì chuyến đi trọn vẹn hơn nhiều.
Hãy cùng điểm qua những món nên thử và nên mang về làm quà.
Táo mèo - linh hồn đặc sản Bắc Yên Sơn La
Táo mèo (sơn tra) gần như là biểu tượng của Bắc Yên. Quả nhỏ, vỏ ngả vàng, vị chua chát đặc trưng. Người ta thường dùng táo mèo để:
- Ngâm đường làm nước giải khát mát lành.
- Ngâm rượu, được nhiều người ưa chuộng.
- Sấy khô để dành dùng dần quanh năm.
Mùa táo mèo rơi vào khoảng tháng 8 đến tháng 10. Nếu đi đúng dịp, bạn sẽ thấy táo bày bán khắp các chợ ven đường lên Tà Xùa.
Mật ong đá - sản vật quý của vùng cao
Mật ong đá là loại mật được lấy từ những tổ ong làm trong khe đá trên núi cao. Mật đặc, màu vàng sậm, có khi kết tinh lại như đường, thơm và đậm vị hoa rừng. Đây là sản vật được nhiều người tìm mua vì độ nguyên chất. Giá tham khảo cao hơn mật ong thường, thay đổi theo mùa hoa.
Khi mua, bạn nên chọn ở những hộ dân quen hoặc điểm bán uy tín để tránh hàng pha trộn.
Chè Tà Xùa và món ăn vùng cao
Bắc Yên còn có chè Shan tuyết Tà Xùa, búp to phủ tuyết trắng, nước thơm và hậu ngọt. Đây là món quà gọn nhẹ, để được lâu. Về ẩm thực, bạn có thể thử thịt trâu gác bếp, cá suối nướng và các món rau rừng tươi mát.
Nếu thích món gác bếp đậm chất Tây Bắc, hãy tham khảo thêm bài thịt trâu gác bếp để biết cách chọn và bảo quản đúng cách.
Cách dùng táo mèo Bắc Yên hiệu quả
Táo mèo mua về có thể chế biến theo nhiều cách. Phổ biến nhất là rửa sạch, gọt bỏ phần thâm rồi ngâm với đường phèn. Sau vài tuần, bạn sẽ có một hũ nước táo mèo chua ngọt, pha loãng uống giải nhiệt rất thích vào ngày nóng. Phần táo ngâm cũng ăn được, giòn và đậm vị.
Nếu thích, bạn có thể ngâm táo mèo với rượu để dành. Một số người còn thái lát phơi khô rồi hãm như trà. Dù chế biến cách nào, táo mèo cũng giữ được vị chua thanh đặc trưng của núi rừng Bắc Yên. Đây là lý do nhiều du khách săn mây Tà Xùa thường mua vài cân về làm quà và dùng dần.
Mua đặc sản Bắc Yên ở đâu hợp lý
Trên đường lên Tà Xùa có nhiều điểm bán táo mèo, mật ong và chè. Bạn nên mua trực tiếp từ người dân hoặc tại chợ trung tâm để có giá tốt và hàng tươi. Đi vào mùa táo mèo thì hàng phong phú và rẻ hơn, lại được chọn thoải mái những quả ưng ý.
Với mật ong đá, bạn nên hỏi rõ nguồn gốc và quan sát màu sắc, độ đặc để tránh mua phải hàng pha. Mua từ những hộ làm nghề lâu năm vẫn là cách yên tâm nhất. Muốn tìm hiểu thêm vùng lân cận, bạn có thể đọc bài đặc sản Tà Xùa để lên kế hoạch mua sắm đầy đủ.
Câu hỏi thường gặp
Táo mèo Bắc Yên mua mùa nào ngon nhất?
Mùa táo mèo từ tháng 8 đến tháng 10 là đẹp nhất, quả nhiều, tươi và giá hợp lý hơn các thời điểm khác.
Mật ong đá khác mật ong thường thế nào?
Mật ong đá lấy từ tổ ong trong khe đá, thường đặc hơn, đậm vị và dễ kết tinh, được xem là loại mật quý của vùng cao.
Đặc sản Bắc Yên Sơn La nào dễ mang đi xa?
Chè khô, mật ong và táo mèo sấy là những món gọn nhẹ, để được lâu, rất tiện làm quà mang về xuôi. Táo mèo tươi cũng mang được nhưng nên dùng sớm.
Đi săn mây Tà Xùa nên mua đặc sản lúc nào?
Bạn nên mua trên đường về để đỡ phải mang vác nhiều khi leo núi. Mùa táo mèo trùng với mùa săn mây đẹp nên rất thuận tiện kết hợp.
Bắc Yên hấp dẫn ở biển mây và những sản vật mộc mạc của núi rừng. Đi một chuyến vừa được ngắm cảnh đẹp mê hồn vừa mang về những món quà đậm vị cao nguyên thì còn gì bằng. Mỗi quả táo mèo, mỗi giọt mật ong đá đều gói trọn cái nắng cái gió của vùng đất này. Khi muốn mang táo mèo, mật ong đá hay chè Tà Xùa về làm quà, bạn có thể ghé Tôi đến Tây Bắc để chọn đồ chuẩn vùng, được tư vấn tận tình và đóng gói chu đáo.
