Khi đã quyết định mua chè dây, câu hỏi tiếp theo thường là nên chọn loại nào. Trên thị trường có chè dây rừng tự nhiên, chè dây trồng, rồi lại phân theo vùng, theo cách sao, mỗi loại một mức giá và một kiểu hương vị. Không có câu trả lời đúng cho tất cả mọi người, nhưng hiểu rõ khác biệt giữa các loại sẽ giúp bạn chọn được gói chè hợp gu và hợp túi tiền nhất.
Chè dây rừng tự nhiên
Chè dây rừng là loại mọc hoang trên các sườn núi, được người dân đi hái về. Vì sống trong điều kiện tự nhiên, lá chè thường dày, nhựa nhiều nên khi sao đúng cách cho lớp phấn trắng rõ và hương vị đậm đà, hậu ngọt sâu. Đây là loại được nhiều người sành đánh giá cao.
Điểm hạn chế là sản lượng ít và không ổn định, phụ thuộc vào mùa và công đi hái, nên giá cao hơn và không phải lúc nào cũng có sẵn. Ngoài ra chất lượng chè rừng cũng phụ thuộc nhiều vào tay người sơ chế, hái đúng độ và sao khéo thì mới phát huy hết cái ngon.
Chè dây trồng và thu gom
Chè dây trồng hoặc thu gom trên diện rộng cho sản lượng nhiều, giá mềm và dễ mua quanh năm. Nếu được chăm và sơ chế tử tế, loại này vẫn cho nước ngon, vị dễ uống, phù hợp để dùng hằng ngày mà không quá tốn kém. Nhược điểm là hương vị thường nhạt và mỏng hơn chè rừng, lớp phấn cũng ít rõ hơn. Với người mới làm quen hoặc uống thường xuyên với lượng lớn, chè trồng chất lượng khá là lựa chọn cân bằng và thực tế.
Một điều đáng lưu ý là ranh giới giữa hai loại không phải lúc nào cũng rạch ròi trên thị trường. Nhiều nơi bán gộp chung dưới cái tên chè dây rừng dù thực chất là chè trồng, hoặc trộn lẫn hai loại. Vì thế thay vì quá bận tâm nhãn rừng hay trồng, bạn nên tin vào cái mình kiểm chứng được, đó là lớp phấn, mùi thơm và nước pha. Chè nào cho nước trong, hậu ngọt thanh và pha được nhiều lần thì đó mới thực sự là chè đáng mua, bất kể nguồn gốc được gắn tên là gì.
Vùng trồng ảnh hưởng thế nào
Độ cao và khí hậu
Chè dây ở những vùng núi cao, khí hậu mát mẻ quanh năm thường cho lá chắc, nhựa nhiều và hương vị được đánh giá cao hơn chè vùng thấp nóng. Sự khác biệt về thổ nhưỡng và độ cao tạo nên nét riêng trong nước pha, giống như cách các loại trà vùng cao khác cũng mang dấu ấn của nơi chúng lớn lên.
Đừng chỉ tin vào tên vùng
Tên một vùng nổi tiếng đôi khi được gắn lên gói chè để tăng giá, trong khi chất lượng thực tế lại nằm ở cách hái và cách sao. Vì vậy thay vì chỉ chạy theo cái tên, bạn nên xem tận mắt lớp phấn, ngửi mùi và pha thử. Cách kiểm tra cụ thể có trong bài cách chọn chè dây ngon.
Vậy nên chọn loại nào
Nếu bạn muốn thưởng thức trọn cái ngon và không ngại chi thêm, chè dây rừng tự nhiên chọn lọc là lựa chọn đáng thử. Nếu bạn uống đều đặn mỗi ngày và ưu tiên sự hợp lý về giá, chè trồng chất lượng khá đủ làm bạn hài lòng. Quan trọng hơn cả loại nào là chè đó có được sao đúng, khô giòn, sạch tạp chất và bảo quản tốt hay không.
Dù chọn loại nào, hãy mua từ nơi bán đặc sản Tây Bắc uy tín để chắc về nguồn gốc. Nếu định mua biếu tặng, chè dây đóng hộp gọn gàng là món quà quê ý nghĩa, tham khảo thêm gợi ý trong bài đặc sản Tây Bắc làm quà. Muốn đổi vị, bạn cũng có thể tìm hiểu tác dụng của chè Shan tuyết để có thêm lựa chọn thức uống vùng cao.
Chè dây là thức uống thảo mộc dân gian, không phải là thuốc và không thay thế thuốc chữa bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Chè dây rừng và chè dây trồng loại nào ngon hơn?
Chè rừng tự nhiên thường đậm đà, hậu ngọt sâu và phấn rõ hơn nên được đánh giá cao. Chè trồng nhẹ vị hơn nhưng giá mềm, dễ mua, phù hợp uống hằng ngày. Ngon hay không còn tùy cách sao và bảo quản.
Vì sao chè dây rừng khó mua và đắt hơn?
Vì mọc hoang, sản lượng ít, phụ thuộc mùa và công đi hái xa nên nguồn không ổn định. Sự khan hiếm và công sức cao khiến giá nhỉnh hơn chè trồng.
Chè dây vùng nào ngon nhất?
Các vùng núi cao khí hậu mát thường cho chè chất lượng tốt, nhưng đừng chỉ tin vào tên vùng. Chất lượng thực tế nằm ở cách hái, cách sao và bảo quản, nên hãy kiểm tra tận nơi.
Mới uống chè dây nên chọn loại nào?
Người mới nên bắt đầu với chè trồng chất lượng khá để làm quen vị, giá lại hợp lý. Khi đã quen và thích, bạn có thể thử chè rừng chọn lọc để cảm nhận sự khác biệt.
Chè dây loại nào để được lâu hơn?
Loại nào được sao thật khô giòn và bảo quản kín, tránh ẩm đều để được lâu, không phụ thuộc vào rừng hay trồng. Độ khô và cách cất giữ mới quyết định thời gian dùng.
