Đứng trước một rổ lê Tai nung, người sành sẽ không vồ lấy quả to bóng nhất. Họ nhấc từng quả lên, gằn nhẹ trong lòng bàn tay, đưa lên mũi ngửi cuống. Chọn lê ngon là kỹ năng cảm nhận bằng tay và mắt chứ không phải nhìn quả nào đẹp bắt quả đó. Nắm được vài dấu hiệu dưới đây, bạn sẽ ít khi mang về quả nhạt.
Nhìn vỏ: nâu sần mới đúng chất
Điều đầu tiên gây bất ngờ cho người mới ăn lê Tai nung là vỏ của nó không đẹp. Quả chuẩn có lớp vỏ màu nâu ngả vàng, bề mặt hơi sần, lấm tấm các chấm nhỏ chứ không nhẵn bóng. Đây là đặc điểm tự nhiên của giống lê vùng cao, không phải quả xấu hay hư.
Ngược lại, nếu thấy quả xanh mướt, vỏ láng bóng bắt mắt thì nên nghi ngờ. Rất có thể đó là lê giống khác hoặc lê nhập được giới thiệu nhầm. Vỏ sần nâu chính là "giấy khai sinh" dễ nhận nhất của lê Tai nung.
Bạn cũng nên nhìn kỹ bề mặt để loại quả có vết thâm mềm, chỗ dập hay rỉ nước. Những vết đó cho thấy quả đã va đập hoặc bắt đầu hỏng, để thêm vài hôm là lan rộng.
Cầm quả: chắc tay, nặng, không mềm nhũn
Sau khi nhìn, hãy cầm thử. Quả lê Tai nung ngon cầm chắc tay, cứng vừa phải, và nặng hơn so với vẻ ngoài của nó. Cảm giác nặng tay báo hiệu quả mọng nước, ruột đầy.
Nếu bóp nhẹ thấy mềm nhũn, ọp, hoặc nhẹ bẫng thì bỏ qua. Mềm nghĩa là quả chín quá hoặc đã bắt đầu úng; nhẹ bẫng thường là quả bị khô, mất nước, ăn sẽ bở và xốp. Độ cứng lý tưởng là ấn ngón tay vào thấy chắc, chỉ hơi đàn hồi ở phần gần cuống.
Cuống quả cũng nói lên nhiều điều. Cuống còn tươi, chưa héo đen cho thấy lê mới hái. Cuống khô quắt, thâm đen là dấu hiệu quả đã để lâu.
Ngửi và ước lượng độ già của quả
Đưa quả lên gần mũi, ngửi vùng cuống. Lê đủ độ tỏa mùi thơm nhẹ, thanh mát. Quả chưa già thường không có mùi hoặc mùi rất mờ; ăn vào sẽ chua và ít ngọt.
Về kích cỡ, không phải cứ to là ngon. Quả size vừa, đều đặn thường có độ ngọt và giòn ổn định hơn. Quả quá to đôi khi ruột nhiều nước mà vị lại nhạt. Nếu mua để ăn hằng ngày, chọn size vừa là hợp lý; mua làm quà mới cần ưu tiên quả to đều cho đẹp mắt.
Một mẹo nhỏ khi mua cả thùng: nhờ người bán chọn quả đồng đều về độ già, tránh tình trạng nửa thùng chín rục nửa thùng còn xanh, ăn không kịp lứa.
Chọn theo mục đích sử dụng
Cách chọn còn tùy bạn định dùng lê để làm gì.
Ăn ngay trong ngày thì chọn quả đã đủ độ, cuống hơi ngả, ăn là ngọt liền. Để dành ăn dần vài hôm thì chọn quả còn cứng, hơi già tay một chút, về nhà quả tiếp tục xuống độ vừa ăn. Làm quà biếu thì ưu tiên quả to đều, vỏ lành lặn, không tì vết.
Khi mua, bạn có thể tham khảo thêm cách chọn các nông sản cùng vùng như đặc sản Sa Pa Lào Cai để đặt ghép một đơn cho tiện. Còn nếu muốn khỏi phải tự chọn từng quả, đặt tại nơi có phân loại sẵn theo size như Tôi Đến Tây Bắc sẽ đỡ công mà vẫn chắc quả đều.
Câu hỏi thường gặp
Vỏ lê Tai nung sần sùi có phải quả kém chất lượng không?
Hoàn toàn không. Vỏ nâu sần, lấm tấm chấm nhỏ là đặc điểm tự nhiên của giống lê vùng cao này. Quả càng đúng chất thì vỏ càng mộc mạc. Vỏ láng bóng xanh mướt mới là điều đáng nghi ngờ về nguồn gốc.
Nên chọn lê Tai nung quả to hay quả vừa?
Tùy mục đích. Ăn hằng ngày thì quả size vừa cho độ ngọt và giòn ổn định, giá lại nhẹ hơn. Làm quà biếu mới cần quả to đều cho đẹp mắt. Quả quá to đôi khi nhiều nước mà vị nhạt hơn.
Làm sao biết lê còn tươi hay đã để lâu?
Nhìn cuống và cầm thử. Cuống còn tươi, chưa héo đen là lê mới hái. Quả cầm chắc, nặng tay báo hiệu còn mọng. Nếu cuống thâm khô, quả mềm nhũn hoặc nhẹ bẫng thì đã để lâu, ăn sẽ bở nhạt.
Lê Tai nung mua về nên bảo quản thế nào cho giòn lâu?
Bạn nên để nơi thoáng mát hoặc cho vào ngăn mát tủ lạnh, tránh chất đè nặng lên nhau khiến quả dập. Không rửa trước khi cất vì độ ẩm dễ làm quả nhanh hỏng. Chỉ rửa ngay trước khi ăn là hợp lý nhất.
Mua cả thùng thì làm sao chọn được quả đều?
Hãy nhờ người bán phân loại theo size và độ già đồng đều, hoặc chọn nơi đã phân size sẵn. Điều này giúp tránh cảnh nửa thùng chín rục nửa thùng còn xanh, ăn không kịp lứa và dễ bỏ phí.
