Cầm quả dứa lên, việc đầu tiên tôi làm là đưa lên mũi ngửi phần cuống. Thói quen này có từ hồi theo mẹ đi chợ phiên, bà dạy "mùi nói thật hơn màu". Một quả dứa Mộc Châu chín tới sẽ tỏa mùi thơm ngọt ngay ở gốc, còn quả cắt non thì gần như không mùi dù vỏ có vàng đến đâu. Chọn dứa tưởng dễ mà nhiều người vẫn mang về quả chua hoặc quả nhạt. Dưới đây là cách tôi vẫn dùng để lọc ra những quả ngon nhất.
Nhìn mắt và vỏ dứa
Mắt dứa là dấu hiệu rõ nhất về độ chín và giống.
- Mắt to, thưa, hơi phẳng: quả đã chín tới, ăn ngọt. Dứa mật Mộc Châu thường mắt nở đều.
- Mắt nhỏ, sâu, dày: hay gặp ở dứa queen, quả này giòn thơm nhưng chua nhẹ, hợp người thích vị đậm.
- Vỏ chuyển vàng từ gốc lên: đây là quả chín cây tự nhiên. Nếu vàng đều tăm tắp từ đầu tới đuôi mà cứng đơ thì nên nghi là dấm ép chín.
Đừng chê quả còn vương chút xanh ở phần ngọn. Dứa chín cây thường chín dần từ dưới lên nên hơi xanh đầu là bình thường, thậm chí để thêm một hai ngày là vừa ăn.
Ngửi mùi ở phần cuống
Đây là bước tôi coi trọng nhất. Ghé mũi vào chỗ cuống vừa cắt:
- Thơm ngọt, dịu, hơi lên men nhẹ là quả chín ngon.
- Không mùi hoặc hăng ngái là quả còn non, mang về ăn sẽ chua.
- Mùi chua gắt, sực lên như rượu là quả đã chín quá, bắt đầu úng, nên bỏ qua.
Mùi thơm chính là thứ làm nên tiếng của dứa cao nguyên. Nếu tò mò vì sao dứa trồng ở đây lại thơm ngọt hơn nơi khác, bạn đọc thêm bài dứa Mộc Châu là gì sẽ rõ.
Cầm thử độ nặng
Hai quả cùng cỡ, quả nào nặng tay hơn thì mọng nước và chắc thịt hơn. Quả nhẹ hẫng thường ít nước, xốp, ăn nhạt. Bóp nhẹ thân dứa thấy hơi đàn hồi, không quá cứng cũng không mềm nhũn là đạt. Nếu ấn vào thấy mềm oặt, có chỗ chảy nước thì quả đã hỏng bên trong.
Xem lá ngọn
Chùm lá trên ngọn cũng nói lên độ tươi. Lá còn xanh, cứng cáp nghĩa là quả mới cắt. Lá héo úa, rũ xuống là dứa để lâu ngày. Thử rút nhẹ một lá ở giữa ngọn, nếu rút ra dễ dàng thì quả đã chín tới.
Chọn theo mục đích dùng
Không phải cứ quả ngọt nhất là hợp mọi việc.
- Ăn tươi, tráng miệng: chọn dứa mật chín cây, mắt thưa, thơm đậm.
- Làm quà biếu: ưu tiên quả cân đối, ngọn lá đẹp, vỏ vàng bắt mắt. Xem thêm gợi ý ở bài đặc sản Tây Bắc làm quà.
- Nấu canh, xào, ngâm: dứa queen hơi chua lại hợp vì giữ được độ giòn khi nấu.
Vài lưu ý khi mua số lượng nhiều
Nếu mua cả thùng để ăn dần hoặc chia cho họ hàng, đừng chọn toàn quả chín rục. Nên lấy xen kẽ vài quả vừa chín tới để dành, vì dứa chín cây chỉ để được vài ba ngày ở nhiệt độ thường. Muốn giữ lâu, bạn để nơi thoáng mát, tránh ánh nắng, và chỉ gọt khi sắp ăn. Dứa đã gọt nên bọc kín cho vào ngăn mát và dùng trong một hai ngày.
Nắm được mấy mẹo nhìn mắt, ngửi cuống và cầm thử độ nặng này, bạn gần như không còn sợ mua nhầm dứa chua hay dứa non nữa. Chọn đúng quả rồi thì chỉ việc gọt ra, cắt miếng và tận hưởng vị ngọt lịm rất riêng của dứa cao nguyên.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết dứa Mộc Châu đã chín ngọt?
Ngửi phần cuống thấy thơm ngọt dịu, nhìn vỏ chuyển vàng dần từ gốc lên và cầm thấy nặng tay, hơi đàn hồi khi bóp nhẹ. Đó là quả chín cây ăn ngọt.
Dứa mắt to hay mắt nhỏ thì ngon hơn?
Mắt to, thưa thường là dứa mật chín tới, ăn ngọt và mềm. Mắt nhỏ, sâu hay gặp ở dứa queen, giòn thơm nhưng chua nhẹ hơn. Tùy khẩu vị mà chọn.
Vỏ còn hơi xanh ở ngọn thì dứa có chua không?
Không hẳn. Dứa chín cây chín dần từ dưới lên nên phần ngọn còn xanh nhẹ là bình thường. Để thêm một hai ngày ở nơi thoáng là quả sẽ chín đều và ngọt.
Mua dứa về để được bao lâu?
Dứa chín cây để nơi thoáng mát, tránh nắng thì giữ được vài ba ngày. Khi đã gọt nên bọc kín, cho vào ngăn mát và dùng trong một đến hai ngày.
Chọn dứa làm quà biếu nên ưu tiên điều gì?
Nên chọn quả cân đối, vỏ vàng bắt mắt, chùm lá ngọn còn xanh tươi và cứng cáp. Hình thức đẹp giúp món quà chỉn chu hơn trong khi vẫn giữ vị ngon.
