Cầm hai gói chè dây trên tay, cùng màu nâu xám, cùng lá khô cong, người chưa quen rất khó nói gói nào ngon hơn. Nhưng người sành chỉ cần nhìn lớp phấn, đưa lên mũi ngửi và bóp thử một chút là đã đoán được chất lượng. Chọn chè dây không cần kiến thức cao siêu, chỉ cần biết soi đúng vài điểm. Dưới đây là những dấu hiệu giúp bạn tự tin chọn gói chè ưng ý.
Nhìn lớp phấn trắng tự nhiên
Điểm đầu tiên và quan trọng nhất là lớp phấn trắng phủ trên lá. Đây là nhựa chè dây tiết ra rồi kết tinh khi được sao đúng cách, được xem là dấu hiệu của chè đạt độ. Phấn thật mịn, khô, bám đều một cách tự nhiên, chỗ đậm chỗ nhạt chứ không phủ trắng tăm tắp như rắc bột. Lá chè phía dưới lớp phấn có màu nâu xám hơi ánh xanh.
Bạn cần phân biệt phấn này với mốc. Phấn trắng khô ráo và thơm, còn mốc thì loang lổ đốm xanh đen, sờ hơi ẩm và bốc mùi mốc mùn. Nếu thấy chè hoàn toàn không có phấn, bóng nhẵn, rất có thể là chè non chưa đủ độ hoặc bị trộn lá khác.
Ngửi mùi và cảm nhận độ khô
Mùi thơm dịu đặc trưng
Đưa gói chè lên ngửi, chè dây ngon cho mùi thơm nhẹ, dịu và sạch, thoảng chút hương cỏ cây núi rừng. Nếu ngửi thấy mùi ẩm mốc, mùi khét do sao cháy hay mùi lạ hắc thì nên bỏ qua. Mùi là dấu hiệu trung thực, khó ngụy trang, nên đừng ngại ngửi kỹ trước khi mua.
Độ khô và độ giòn
Chè dây khô đạt chuẩn phải giòn, bẻ hay bóp nhẹ là gãy vụn, nghe tiếng khô ráo. Nếu lá dai, mềm hoặc có cảm giác ẩm tay thì chè chưa khô kỹ hoặc đã hút ẩm, để lâu rất dễ mốc. Chè khô tốt cũng bảo quản được lâu hơn hẳn.
Xem độ đồng đều và tạp chất
Gói chè chọn lọc kỹ sẽ ít cọng già to, ít lá sâu úa và gần như không lẫn rác, đất cát hay cành khô. Chè càng sạch, càng đều thì càng đáng đồng tiền vì bạn không phải trả tiền cho phần bỏ đi. Ngược lại, gói chè lẫn nhiều cọng cứng và tạp chất thường là loại thu gom đại trà, giá rẻ nhưng pha ra nước loãng nhạt.
Bạn cũng nên để ý kích thước lá. Chè hái từ lá bánh tẻ, tức lá không quá non cũng không quá già, cho chất lượng cân bằng nhất. Lá quá non thì mỏng nhựa, pha ra nhạt, còn nhiều cọng già to bản thì chát gắt và cứng. Một gói chè có tỉ lệ lá lành lặn cao, ít vụn nát cũng cho thấy người làm hái và sơ chế cẩn thận, đó là điểm cộng khi chọn.
Một cách kiểm tra chắc ăn nữa là pha thử. Chè dây ngon cho nước vàng nhạt đến vàng nâu, trong, vị hơi chát đầu lưỡi rồi chuyển hậu ngọt thanh dễ chịu. Nước đục hoặc vị đắng gắt kéo dài là dấu hiệu chè kém hoặc bị trộn. Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về phân loại, bạn có thể đọc bài chè dây loại nào ngon.
Mua ở đâu để chọn được chè ngon
Biết cách soi hàng rồi thì việc còn lại là chọn nơi bán cho bạn thấy rõ sản phẩm và nói được nguồn gốc. Nên mua ở địa chỉ đặc sản Tây Bắc uy tín, nơi cho phép xem hàng, ngửi thử và mua lượng nhỏ trước. Nếu thích các loại trà vùng cao khác, bạn cũng có thể tham khảo chè Shan tuyết để đa dạng thức uống trong nhà.
Chè dây là thức uống thảo mộc dân dã, không phải là thuốc và không thay thế thuốc chữa bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Chè dây ngon có bắt buộc phải có phấn trắng không?
Lớp phấn trắng tự nhiên là dấu hiệu tốt cho thấy chè được sao đúng độ. Chè hoàn toàn không có phấn thường là chè non hoặc trộn lá khác, nên phấn là điểm nên có khi chọn.
Làm sao phân biệt phấn trắng với chè bị mốc?
Phấn trắng khô, mịn, thơm dịu và bám tự nhiên. Chè mốc thì loang lổ đốm xanh đen, sờ ẩm và có mùi mốc mùn. Ngửi mùi là cách phân biệt nhanh nhất.
Chè dây bị ẩm có dùng được không?
Chè chỉ ẩm nhẹ chưa mốc thì có thể sao hoặc phơi lại cho khô giòn rồi dùng. Nhưng nếu đã xuất hiện mốc và mùi hôi thì nên bỏ, không cố dùng.
Nên bóp thử chè trước khi mua không?
Nên. Chè khô đạt chuẩn bóp nhẹ là gãy giòn, nghe khô ráo. Nếu lá dai mềm hay ẩm tay thì chè chưa khô kỹ, dễ mốc khi để lâu.
Nước pha chè dây ngon có màu gì?
Nước vàng nhạt đến vàng nâu, trong, vị hơi chát rồi hậu ngọt thanh. Nếu nước đục hoặc vị đắng gắt kéo dài thì nhiều khả năng chè kém chất lượng hoặc bị trộn.
