Bạn có để ý không: một túi thảo quả mới mua về thơm nức cả gian bếp, nhưng chỉ sau vài tháng để hớ hênh trong hộp nhựa hé nắp, mùi ấy nhạt dần đến mức nấu bao nhiêu cũng chẳng thấy dậy. Vấn đề không phải chất lượng ban đầu, mà là cách cất giữ. Thảo quả giữ hương gần như trọn vẹn trong lớp tinh dầu dễ bay hơi, nên bảo quản đúng cách chính là giữ lại thứ quý nhất của nó.
Vì sao thảo quả dễ mất mùi và ẩm mốc?
Hương thơm đặc trưng của thảo quả đến từ tinh dầu bao quanh chùm hạt bên trong. Tinh dầu này rất dễ bay hơi khi gặp không khí, ánh nắng và nhiệt độ cao. Chỉ cần để quả tiếp xúc lâu với môi trường thoáng, mùi sẽ nhạt dần theo thời gian.
Bên cạnh đó, dù đã sấy khô, thảo quả vẫn có thể hút ẩm trở lại nếu để nơi ẩm thấp. Khi hút đủ ẩm, quả dễ mềm và sinh mốc, vừa mất hương vừa không còn an toàn để dùng. Vì thế hai kẻ thù lớn nhất của thảo quả là không khí và độ ẩm.
Nguyên tắc bảo quản: kín, khô, mát, tối
Để giữ trọn hương thơm, bạn chỉ cần nhớ bốn chữ: kín, khô, mát, tối.
Đựng trong hũ thủy tinh hoặc hộp kín
Tốt nhất hãy cho thảo quả vào hũ thủy tinh có nắp đậy kín, hoặc hộp có gioăng cao su, hoặc túi zip ép hết không khí. Đồ đựng kín giúp chặn tinh dầu bay hơi và ngăn ẩm xâm nhập. Tránh dùng hộp nhựa hé nắp hay túi buộc lỏng vì mùi sẽ thoát ra rất nhanh.
Tránh nắng và nơi nóng
Đặt hũ ở nơi khô ráo, thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp và tránh xa bếp lửa hay chỗ nóng. Nhiệt và ánh sáng đều thúc đẩy tinh dầu bay hơi nhanh hơn. Một góc tủ bếp kín, tối và mát là chỗ lý tưởng.
Có thể để ngăn mát tủ lạnh
Nếu muốn giữ lâu, bạn có thể cất hũ thảo quả kín trong ngăn mát tủ lạnh. Điều quan trọng là hũ phải thật kín để quả không hút mùi thức ăn khác và không bị hơi nước ngưng tụ làm ẩm. Khi lấy ra dùng, nên lấy nhanh rồi đậy kín lại ngay, tránh để chênh lệch nhiệt độ gây đọng nước.
Để nguyên quả hay xay sẵn?
Đây là điểm nhiều người làm ngược. Thảo quả nên được để nguyên quả cho tới khi sắp dùng. Nguyên quả giữ mùi lâu hơn nhiều vì tinh dầu còn được lớp vỏ và cấu trúc hạt bảo vệ. Khi xay hay giã thành bột, diện tích tiếp xúc với không khí tăng vọt, mùi bay đi rất nhanh và chỉ giữ tốt trong thời gian ngắn.
Vì vậy lời khuyên là: mua nguyên quả, bảo quản nguyên quả, và chỉ nướng rồi đập hoặc xay lượng vừa dùng cho mỗi lần nấu. Nếu bắt buộc phải xay sẵn, hãy đựng bột trong hũ nhỏ thật kín và dùng hết trong thời gian ngắn.
Cách giữ này gần như giống hệt với các loại hạt gia vị vùng cao khác. Nếu trong bếp bạn còn có mắc khén và hạt dổi, hãy áp dụng cùng một nguyên tắc, chi tiết có trong bài cách bảo quản mắc khén và hạt dổi. Còn nếu bạn thường trữ nhiều loại đặc sản khô cùng lúc, mẹo chống ẩm mốc chung trong bài cách bảo quản đồ gác bếp và bài nấm hương khô bảo quản cũng rất đáng đọc để cả gian bếp của bạn luôn thơm và sạch.
Dấu hiệu thảo quả đã hỏng, không nên dùng
Hãy bỏ đi những quả có dấu hiệu sau:
- Xuất hiện đốm mốc trắng, xanh hoặc mùi chua mốc.
- Vỏ mềm ỉu, ẩm ướt bất thường.
- Bóp vào không còn thấy tinh dầu, ngửi gần như không còn mùi.
- Có mùi lạ, mùi hắc khó chịu khác hẳn mùi ấm nồng ban đầu.
Thảo quả tốt phải khô, chắc và thơm. Khi đã mất hẳn mùi hoặc chớm mốc thì dù tiếc cũng nên bỏ, vì dùng vào vừa không ngon vừa không đảm bảo.
Dùng trong bao lâu là hợp lý?
Thảo quả khô bảo quản đúng cách có thể giữ hương tốt trong nhiều tháng, và để nguyên quả trong hũ kín thì thời gian còn dài hơn. Tuy nhiên hương thơm là thứ giảm dần theo thời gian, nên tốt nhất bạn mua lượng vừa đủ dùng cho vài tháng, hết lại mua mẻ mới thay vì trữ quá nhiều rồi để mất mùi.
Câu hỏi thường gặp
Thảo quả có cần để trong tủ lạnh không?
Không bắt buộc. Nếu để trong hũ kín, nơi khô mát và tránh nắng thì thảo quả đã giữ mùi tốt. Ngăn mát tủ lạnh chỉ là lựa chọn thêm khi bạn muốn trữ lâu, với điều kiện hũ phải thật kín để tránh hút ẩm và mùi thức ăn khác.
Nên để nguyên quả hay xay bột để dành?
Nên để nguyên quả. Nguyên quả giữ tinh dầu lâu hơn nhiều so với bột. Chỉ nên nướng và xay hoặc đập lượng vừa dùng cho mỗi lần nấu, vì bột thảo quả bay mùi rất nhanh khi tiếp xúc không khí.
Thảo quả bị nhạt mùi thì còn dùng được không?
Nếu chỉ hơi giảm mùi và không mốc, bạn vẫn dùng được nhưng cần tăng nhẹ lượng khi nấu để bù hương. Còn nếu đã gần như mất hẳn mùi hoặc có dấu hiệu ẩm mốc thì nên bỏ và thay mẻ mới.
Bảo quản thế nào để thảo quả không lây mùi sang thực phẩm khác?
Hãy dùng hũ thủy tinh hoặc hộp có nắp kín để giữ mùi thảo quả bên trong, đồng thời không cho quả tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm khác. Khi để trong tủ lạnh, hũ kín cũng giúp mùi mạnh của thảo quả không ám sang đồ ăn xung quanh.
