Cầm hai túi thảo quả cùng giá tiền lên tay, người mua khó tính sẽ làm ngay một việc: bóp nhẹ một quả rồi đưa lên mũi. Túi thứ nhất bốc lên mùi tinh dầu ấm nồng, quả chắc và nặng tay. Túi thứ hai nhẹ bẫng, mùi nhạt, thoáng chút hắc lạ. Chỉ một động tác đơn giản ấy đã đủ tách hàng tốt khỏi hàng để lâu hoặc bị sấy ẩu. Biết cách nhìn, ngửi và bóp, bạn sẽ không bao giờ mua nhầm thảo quả kém chất lượng.
Vì sao cần biết cách phân biệt?
Thảo quả là gia vị đắt và có hạn về sản lượng, nên trên thị trường xuất hiện đủ loại: từ hàng chuẩn vùng cao sấy tự nhiên, cho tới hàng để tồn lâu năm đã bay hết mùi, hàng sấy lưu huỳnh cho đẹp mã, hay hàng ẩm mốc trộn lẫn. Bề ngoài chúng na ná nhau, nhưng chất lượng và độ an toàn thì khác hẳn. Với gia vị dùng cho cả nồi nước dùng của gia đình, chọn đúng là điều đáng bỏ công.
Ba dấu hiệu của thảo quả thật, chất lượng tốt
1. Màu nâu đỏ tự nhiên, không quá bóng đẹp
Thảo quả sấy đúng cách có màu nâu đỏ tới nâu sậm tự nhiên, bề mặt hơi nhăn và có thể không đều màu tuyệt đối, đó là dấu hiệu bình thường của hàng sấy mộc. Ngược lại, những quả có màu vàng sáng bất thường, bóng bẩy đều tăm tắp đôi khi lại là hàng đã qua xử lý để "làm đẹp", bạn nên cẩn trọng.
2. Mùi tinh dầu mạnh, ấm và sạch
Đây là tiêu chí quan trọng nhất. Thảo quả tốt khi bóp nhẹ hoặc bẻ ra sẽ tỏa mùi tinh dầu rõ, ấm nồng, thơm cay ngọt dễ chịu. Nếu quả gần như không mùi, đó là hàng để quá lâu đã bay hết hương. Nếu ngửi thấy mùi hắc lạ, mùi hăng gắt gợn lên mũi thì có thể quả đã bị sấy lưu huỳnh, còn mùi ẩm mốc chua chua là dấu hiệu quả đã hỏng.
3. Hạt bên trong chắc, đen bóng và thơm
Bẻ thử một quả, chùm hạt bên trong phải chắc, dính thành khối, màu đen hoặc nâu sậm và bóng. Đưa lên mũi vẫn thấy thơm. Nếu hạt bên trong khô rời rạc, mủn, xỉn màu hay có đốm mốc trắng thì đó là quả kém chất lượng, dù vỏ ngoài có thể vẫn trông ổn.
Những loại thảo quả nên tránh
- Hàng sấy lưu huỳnh: thường màu sáng đẹp bất thường nhưng có mùi hăng gắt lạ. Sấy lưu huỳnh nhằm chống mốc và làm đẹp mã, không phải là cách chế biến bạn mong muốn cho gia vị ăn hàng ngày.
- Hàng để lâu mất mùi: quả nhẹ tênh, vỏ bạc màu, bóp không còn thấy tinh dầu. Loại này nấu lên gần như vô vị, dễ khiến bạn cho nhiều quá tay.
- Hàng ẩm mốc: có đốm mốc, mùi chua mốc, vỏ mềm ỉu. Tuyệt đối không dùng.
Mẹo bóp và ngửi ngay khi mua
Khi trực tiếp chọn mua, hãy làm ba việc: nhấc lên xem có nặng tay chắc quả không, bóp nhẹ để cảm nhận độ chắc, và đưa lên mũi ngửi kỹ mùi tinh dầu. Nếu mua nguyên gói kín, hãy ưu tiên nơi bán uy tín, ghi rõ vùng trồng và cho phép kiểm tra hàng. Một quả thảo quả tốt sẽ "khoe mùi" ngay khi bạn chạm vào, còn hàng kém thì im lìm.
Kỹ năng nhìn màu, ngửi mùi, bóp thử này không chỉ dùng cho thảo quả. Nó rất giống cách bạn kiểm tra các đặc sản vùng cao khác. Chẳng hạn khi mua mật ong, việc quan sát và thử cũng quyết định thật giả, bạn có thể tham khảo bài cách phân biệt mật ong rừng thật giả để rèn thêm con mắt chọn hàng. Tương tự, với trà quý, cách nhận biết cũng dựa nhiều vào cảm quan, xem thêm phân biệt chè shan tuyết cổ thụ thật.
Nếu bạn mua hàng qua mạng, không cầm nắm được trực tiếp, thì việc chọn người bán đáng tin lại càng quan trọng. Bài mua đặc sản online tránh lừa đảo tổng hợp những lưu ý giúp bạn đặt hàng an tâm hơn.
Câu hỏi thường gặp
Thảo quả màu càng sáng đẹp có phải càng ngon không?
Không hẳn. Thảo quả sấy mộc tự nhiên thường có màu nâu đỏ tới nâu sậm, hơi nhăn và không đều màu tuyệt đối. Màu quá sáng, bóng đều bất thường đôi khi là dấu hiệu đã qua xử lý. Hãy tin vào mùi tinh dầu hơn là tin vào màu sắc bắt mắt.
Làm sao biết thảo quả bị sấy lưu huỳnh?
Dấu hiệu thường gặp là màu sáng đẹp bất thường kèm mùi hăng gắt lạ, khác với mùi tinh dầu ấm nồng tự nhiên. Nếu ngửi thấy mùi hắc xộc lên mũi khó chịu, bạn nên cân nhắc không mua và chọn nơi bán sấy tự nhiên, minh bạch nguồn gốc.
Thảo quả để lâu có còn dùng được không?
Nếu quả vẫn khô, không mốc, chỉ hơi giảm mùi thì vẫn dùng được nhưng cần tăng nhẹ lượng khi nấu. Tuy nhiên nếu đã bay gần hết mùi, mềm ỉu hoặc có đốm mốc thì nên bỏ, vì vừa mất hương vừa không đảm bảo an toàn.
Mua thảo quả chuẩn ở đâu để yên tâm?
Hãy chọn nơi ghi rõ vùng trồng như Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, sấy tự nhiên và cho kiểm tra hàng. Tại Tôi Đến Tây Bắc, thảo quả được tuyển chọn quả chắc, thơm, đóng gói kín và tư vấn rõ ràng, bạn có thể liên hệ đặt mua để tránh rủi ro hàng kém chất lượng.
