Câu hỏi đầu tiên mà khách gọi cho tôi hầu như đều giống nhau: "Một gói khẩu xén bao nhiêu?". Nghe thì đơn giản nhưng trả lời cho đúng lại không dễ, vì khẩu xén Mường Lay có nhiều loại, nhiều màu, làm từ nguyên liệu khác nhau, và mỗi mẻ phơi được ít hay nhiều còn phụ thuộc vào nắng. Bài này tôi gom lại toàn bộ mức giá tham khảo để bạn hình dung trước khi đặt, tránh cảnh nghe báo giá xong lại phân vân không biết đắt hay rẻ.
Giá khẩu xén phụ thuộc vào những gì?
Trước khi nói con số, cần hiểu vì sao cùng là khẩu xén mà chỗ bán 35 nghìn, chỗ bán 60 nghìn một gói. Có mấy yếu tố chính.
Nguyên liệu. Khẩu xén truyền thống làm từ củ sắn (khoai mì) hoặc gạo nếp nương. Loại làm từ gạo nếp nương thường đắt hơn vì nếp nương giá cao, cho miếng bánh thơm và giòn tan hơn. Loại từ sắn giá mềm hơn, ăn giòn nhưng vị nhạt hơn một chút.
Màu sắc. Khẩu xén đẹp mắt là nhờ nhuộm màu từ rau củ tự nhiên: màu xanh từ lá riềng hoặc lá dứa, màu tím từ lá cẩm, màu đỏ cam từ gấc, màu trắng ngà để nguyên. Gói nhiều màu, phối đẹp thường nhỉnh giá hơn gói một màu vì mất công hơn.
Sống hay chín. Đây là điểm nhiều người mua lần đầu không để ý. Khẩu xén bán ra thị trường thường ở dạng bánh sống (đã phơi khô, chưa chiên), về nhà tự chiên phồng. Loại này nhẹ, giá tính theo cân thấp hơn. Loại đã chiên phồng sẵn ăn liền thì tiện nhưng cồng kềnh, dễ vỡ, giá mỗi gói cao hơn do đã qua công chiên.
Bảng giá tham khảo
Các mức dưới đây là giá tham khảo tôi cập nhật theo mặt bằng gần đây, có thể xê dịch theo mùa và theo lượng đặt:
- Khẩu xén sống từ sắn, gói khoảng 500g: tầm 35.000 đến 50.000 đồng.
- Khẩu xén sống từ gạo nếp nương, gói 500g: tầm 50.000 đến 70.000 đồng.
- Khẩu xén nhiều màu phối sẵn, gói quà 500g: tầm 55.000 đến 80.000 đồng.
- Khẩu xén đã chiên phồng ăn liền, gói 200 đến 250g: tầm 40.000 đến 65.000 đồng.
- Set quà biếu hộp giấy kèm túi hút chân không: từ 120.000 đồng trở lên tùy trọng lượng và cách đóng.
Nếu bạn mua số lượng lớn để bán lại hoặc làm quà Tết cho cả cơ quan, giá mỗi gói thường được điều chỉnh dễ chịu hơn. Ngược lại, mua lẻ một hai gói gửi đi xa thì cộng thêm phí ship, đôi khi tiền ship còn hơn tiền bánh nếu ở quá xa.
Vì sao có nơi bán rất rẻ?
Thỉnh thoảng bạn thấy khẩu xén rao 25 nghìn một gói, rẻ giật mình. Thường là bánh làm nhiều sắn, ít hoặc không nếp, cắt mỏng để trông nhiều, hoặc phơi chưa đủ nắng nên khi chiên không nở đều. Không phải cứ rẻ là dở, nhưng nếu định mua làm quà thì nên cân nhắc, vì miếng khẩu xén đẹp và giòn phụ thuộc nhiều vào tay nghề chứ không chỉ nguyên liệu.
Mua thế nào cho đáng tiền?
Kinh nghiệm của tôi là đừng chỉ nhìn giá một gói, hãy quy ra giá mỗi cân và hỏi rõ bánh sống hay chín. Một gói "rẻ" nhưng nhẹ hều thì tính ra chưa chắc lợi. Với người mua lần đầu, tôi hay khuyên lấy loại sống nhiều màu về tự chiên: vừa rẻ hơn loại chiên sẵn, vừa được ăn miếng nóng giòn tại nhà, lại để được lâu. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm các món đặc trưng khác của vùng này, có thể tham khảo bài tổng hợp đặc sản Điện Biên để đặt chung một lần cho tiết kiệm ship.
Còn nếu mua để biếu, nên chọn set đóng hộp có hút chân không. Giá nhỉnh hơn nhưng nhìn tươm tất, bảo quản tốt và người nhận thấy được trân trọng. Bạn xem thêm gợi ý ở bài đặc sản Tây Bắc làm quà để phối khẩu xén với vài món khác thành giỏ quà chỉn chu.
Câu hỏi thường gặp
Giá khẩu xén Điện Biên có cố định quanh năm không?
Không cố định. Vào vụ lúa nếp mới và dịp cận Tết, nguyên liệu dồi dào nhưng nhu cầu cao nên giá có thể nhích lên. Mùa mưa ít nắng phơi khó, sản lượng thấp cũng đẩy giá lên. Vì vậy mọi con số ở trên chỉ là tham khảo, bạn nên hỏi lại người bán tại thời điểm đặt.
Mua bao nhiêu thì được giá sỉ?
Tùy nơi, nhưng thường từ vài ký trở lên là đã có thể thương lượng giá tốt hơn giá lẻ. Nếu bạn gom đơn cùng bạn bè, đồng nghiệp thì vừa được giá vừa chia được phí vận chuyển.
Khẩu xén sống và chiên sẵn, loại nào lợi hơn về giá?
Tính trên cùng trọng lượng nguyên liệu, loại sống thường lợi hơn vì bạn không trả tiền công chiên và không trả tiền cho phần dầu, phần khí trong bánh phồng. Đổi lại bạn phải tự chiên. Ai bận rộn, ngại bếp núc thì chọn loại chiên sẵn cho tiện.
Giá đã bao gồm phí vận chuyển chưa?
Thông thường giá gói bánh và phí ship tính riêng. Ship nội tỉnh hoặc các thành phố lớn khá nhẹ, gửi đi vùng xa hoặc yêu cầu giao nhanh sẽ cao hơn. Khi đặt bạn nên hỏi rõ tổng tiền cuối cùng để không bất ngờ.
Bảo quản khẩu xén được bao lâu để khỏi phí tiền?
Bánh sống khô, để nơi khô ráo, tránh ẩm thì giữ được nhiều tháng. Bánh đã chiên nên ăn trong vài ngày cho giòn ngon, đựng kín tránh gió. Khẩu xén là món chiên nên bạn ăn điều độ, không nên để dầu ngấm ẩm rồi ăn lại. Mua vừa đủ nhu cầu cũng là cách tránh lãng phí.
