Cứ đến đợt gió mùa về là tin nhắn hỏi hàng của mình lại tăng gấp đôi. Lý do đơn giản: trời lạnh, người ta thèm đồ nướng, thèm ly trà nóng, thèm cái gì đó ấm bụng để cả nhà quây quần. Mà đồ Tây Bắc thì sinh ra là để hợp với tiết trời này. Bài này mình liệt kê mấy nhóm đáng mua nhất khi đông tới, kèm cách dùng cho khỏi phí.
Đồ nướng, đồ hun khói cho những buổi tối co ro
Mùa đông không gì bằng bếp than đỏ và vài món hun khói. Đứng đầu danh sách vẫn là thịt trâu gác bếp: xé ra nướng lại cho nóng, chấm với chút tương ớt là hết ý. Nếu chưa quen chế biến, bạn xem qua cách ăn thịt trâu gác bếp để làm mềm miếng thịt đúng cách, đừng nướng cháy khô là phí.
Bên cạnh trâu gác bếp còn có lạp xưởng hun khói, thịt lợn gác bếp. Mấy món này để tủ được lâu, hôm nào lạnh lôi ra là có ngay đồ nhâm nhi mà không phải đi chợ. Nhóm này hợp nhà đông người, hay tụ tập cuối tuần.
Trà nóng và mật ong: bộ đôi sưởi ấm buổi sáng
Sáng mùa đông dậy sớm, pha một ấm chè Shan tuyết nóng, thêm thìa mật ong là tỉnh cả người. Chè Shan tuyết vùng cao có vị đậm, hậu ngọt, uống nóng rất hợp tiết lạnh. Nhà nào hay tiếp khách dịp cuối năm thì càng nên trữ sẵn, khách tới có ngay trà ngon mời.
Mật ong rừng thì đúng là món quốc dân của mùa đông. Pha nước ấm, pha trà, hay chấm bánh đều được. Nhiều khách hỏi giá, mình để bạn tham khảo mức trong bài mật ong rừng Tây Bắc giá bao nhiêu cho khỏi bỡ ngỡ. Nhớ dùng điều độ vì mật ong vẫn là đồ ngọt.
Món ấm bụng, gia vị làm nóng bữa cơm
Trời lạnh, bữa cơm nhà cần thêm chút cay ấm. Đây là lúc chẳm chéo, hạt dổi, mắc khén phát huy. Một bát chấm chéo cay nồng ăn kèm đồ luộc, đồ nướng là thấy khác hẳn. Bạn nào muốn tự pha thì tham khảo cách làm chấm chéo, chẩm gà, không khó mà lại chủ động gia vị.
Ngoài ra còn có măng khô, nấm hương rừng để nấu canh, hầm xương những ngày rét. Nồi canh măng nóng hổi bốc khói giữa mùa đông thì còn gì bằng. Mấy món khô này cũng tiện, mua một lần dùng dần cả mùa.
Gợi ý mua theo nhu cầu
Để bạn khỏi rối, mình gom nhanh:
- Nhà thích lai rai cuối tuần: thịt trâu gác bếp, lạp xưởng, chẳm chéo.
- Nhà có người lớn tuổi, hay uống trà: chè Shan tuyết, mật ong rừng.
- Nhà nấu ăn nhiều, thích đổi món: măng khô, nấm hương, hạt dổi, mắc khén.
- Mua để biếu dịp cuối năm: kết hợp trà và mật ong cho lịch sự.
Nếu muốn xem thêm những món đặc trưng của vùng lạnh, bài món ăn vùng cao mùa đông có nhiều gợi ý sát với tiết trời này.
Vài lưu ý khi mua và bảo quản mùa lạnh
Đồ khô mùa đông dễ bảo quản hơn mùa nồm, nhưng vẫn nên để nơi thoáng, tránh ẩm. Thịt gác bếp mua về nếu chưa ăn ngay thì cất ngăn đá, khi dùng mới lấy ra. Mật ong để nhiệt độ phòng, trời lạnh có thể kết tinh lắng đường ở đáy, đó là bình thường, ngâm ấm nước là tan lại.
Về liều lượng, đồ ngọt và rượu ngâm (nếu có) đều nên dùng vừa phải, nhất là mấy hôm liên hoan cuối năm dễ quá đà. Rượu thì tất nhiên không dành cho người dưới 18 tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Mùa đông mua đặc sản Tây Bắc gì là đáng nhất?
Nếu chỉ chọn ba thứ, mình khuyên thịt trâu gác bếp (đồ nhâm nhi), chè Shan tuyết (trà nóng) và mật ong rừng (pha uống, tăng ấm). Ba món này phủ được cả nhu cầu lai rai lẫn dùng hằng ngày.
Đồ gác bếp để được qua hết mùa đông không?
Được nếu bảo quản đúng. Để ngăn đá dùng dần thì giữ được lâu, khi ăn rã đông rồi nướng hoặc hấp lại. Để ngoài nơi khô thoáng thì nên dùng trong vài tuần cho ngon.
Trời lạnh mật ong bị đông đặc, đóng đường có phải hàng giả không?
Không. Mật ong tự nhiên gặp lạnh hay kết tinh, lắng đường ở đáy hũ là hiện tượng bình thường. Ngâm hũ vào nước ấm một lúc là trở lại dạng lỏng, chất lượng không đổi.
Nhà có trẻ nhỏ thì nên tránh món nào?
Tránh đồ quá cay như chẳm chéo, mắc khén cho bé. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi nên nghiêng về trà nhạt, mật ong pha loãng, măng nấm nấu canh cho lành và dễ ăn.
Đặt hàng mùa cao điểm cuối năm có lâu không?
Cuối năm đơn nhiều nên bạn đặt sớm vài ngày sẽ chắc chắn hơn. Bên mình giao tận nhà, bạn cứ nhắn số lượng và ngày cần nhận để mình canh lịch.
Tóm lại, mùa đông là mùa "hoàng kim" của đồ Tây Bắc. Bạn không cần mua nhiều, chỉ cần chọn đúng vài món hợp với thói quen ăn uống của nhà mình là đủ ấm cả mùa. Cần tư vấn cụ thể thì nhắn mình một câu là được.
