Tôi tập gym được vài năm, và như nhiều anh em khác, luôn đau đầu khoản tìm món ăn vặt vừa hợp khẩu vị vừa không phá hỏng chế độ ăn. Ức gà, trứng luộc ăn mãi cũng chán. Một lần lên Tây Bắc chơi, tôi phát hiện ra khá nhiều đặc sản vùng cao lại hợp với người tập tạ một cách bất ngờ, chủ yếu vì chúng thiên về đạm và ít đồ ngọt công nghiệp. Bài này tôi gom lại những món đó, kèm cách nhìn thực tế để bạn chọn cho hợp.
Nói rõ trước: đây là chia sẻ về khẩu vị và cách chọn món theo tiêu chí chung, không phải giáo án dinh dưỡng thể thao. Nhu cầu đạm, calo của mỗi người tập khác nhau tùy mục tiêu và thể trạng, nên nếu bạn theo chế độ nghiêm ngặt hay có bệnh nền, hãy hỏi huấn luyện viên hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có khẩu phần phù hợp.
Người tập gym cần gì ở món ăn vặt
Trước khi kể món, nói về tiêu chí cho dễ chọn. Anh em tập tạ thường tìm món nhiều đạm, ít đường tinh luyện, ít dầu mỡ chiên rán, và no lâu để đỡ ăn vặt lung tung. Đặc sản Tây Bắc có mấy món tình cờ đáp ứng được mấy điểm này, nên hợp để đổi vị thay cho ức gà nhàm chán.
Những đặc sản thiên về đạm, hợp anh em tập tạ
Thịt trâu, thịt bò gác bếp
Đây là món tôi mê nhất. Thịt trâu gác bếp gần như thuần đạm, làm từ thịt nạc hun khói, không đường, ăn nhâm nhi lại đã miệng. Với người tập, đây là món ăn vặt giàu đạm lý tưởng để thay mấy gói snack. Bạn tham khảo cách ăn thịt trâu gác bếp để dùng đúng, không quá mặn. Lưu ý là món này mặn, nhiều natri, nên đừng ăn quá nhiều một lúc; ai đang giảm cân để ý khẩu phần, ai có huyết áp thì cân nhắc.
Các loại hạt vùng cao
Hạt dẻ, hạt mắc ca, óc chó vùng cao là nhóm ăn vặt lành, có đạm và chất béo tốt, no lâu. Anh em tập hay mang theo hộp hạt ăn giữa buổi thay vì bánh kẹo. Chỉ cần chọn loại rang mộc, không tẩm đường tẩm muối nhiều là ổn. Hạt tuy tốt nhưng calo cao, nên ăn có chừng chứ đừng nhấm nghiền cả gói.
Thịt lợn gác bếp và các món khô nạc
Tương tự thịt trâu, thịt lợn gác bếp phần nạc cũng là nguồn đạm để đổi vị. Bạn ưu tiên phần nạc, tránh phần nhiều mỡ nếu đang siết cân. Món khô này tiện mang theo, hợp lịch tập bận rộn.
Gạo nương cho nguồn tinh bột lành
Người tập vẫn cần tinh bột để có năng lượng tập luyện. Gạo nương vùng cao là nguồn tinh bột nguyên hơn so với cơm trắng thường, nấu ăn kèm đạm là bữa cân đối. Không cần kiêng tinh bột cực đoan, quan trọng là chọn nguồn lành và ăn đúng lượng theo mục tiêu.
Những món nên hạn chế
Thẳng thắn thì các loại mứt, kẹo lạc, chè lam, bánh ngọt vùng cao là nhóm nhiều đường, không hợp với chế độ ăn của người tập, nhất là khi đang siết cân. Không phải là cấm tuyệt đối, thi thoảng đổi vị thì được, nhưng đừng biến chúng thành món ăn vặt thường xuyên. Mật ong tuy tự nhiên vẫn là đường, nên dùng có chừng mực theo mục tiêu tập luyện của bạn.
Một điểm cần nhấn về "tăng cơ"
Tôi muốn nói thẳng để bạn khỏi hiểu lầm: không có món đặc sản nào tự nó làm bạn to cơ hay đẹp dáng. Cơ bắp đến từ tập luyện đúng, ngủ đủ và tổng thể chế độ ăn cân đối trong thời gian dài. Đặc sản chỉ là lựa chọn thực phẩm giàu đạm để bạn ăn ngon miệng hơn trong khuôn khổ đó. Nếu bạn tập nghiêm túc theo mục tiêu, việc lên khẩu phần cụ thể nên nhờ huấn luyện viên hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Câu hỏi thường gặp
Thịt trâu gác bếp có phù hợp cho người tập gym không?
Về khẩu vị đây là món giàu đạm, ít đường, hợp để đổi vị cho anh em tập. Nhưng nó khá mặn và nhiều natri, nên nên ăn lượng vừa phải, nhất là khi bạn đang siết cân hoặc có vấn đề huyết áp.
Ăn hạt vùng cao thay bữa phụ có tốt không?
Hạt là món ăn vặt lành, có đạm và chất béo tốt, no lâu nên hợp làm bữa phụ. Chỉ cần chọn loại rang mộc và để ý calo vì hạt khá giàu năng lượng, ăn quá nhiều dễ dư calo so với mục tiêu.
Đặc sản Tây Bắc có giúp tăng cơ không?
Không có món ăn nào tự làm tăng cơ. Cơ bắp đến từ tập luyện, nghỉ ngơi và tổng thể chế độ ăn hợp lý theo thời gian. Đặc sản chỉ là nguồn thực phẩm giàu đạm để bạn ăn ngon hơn trong chế độ của mình.
Người tập có nên kiêng hẳn tinh bột từ gạo nương không?
Không cần kiêng cực đoan. Người tập vẫn cần tinh bột để có năng lượng, gạo nương là nguồn lành để ăn kèm đạm. Lượng bao nhiêu tùy mục tiêu tăng cơ hay giảm mỡ, nên hỏi huấn luyện viên nếu bạn theo chế độ chặt.
Món nào nên tránh khi đang siết cân?
Nên hạn chế nhóm nhiều đường như mứt, kẹo, bánh ngọt và dùng mật ong có chừng mực. Ưu tiên nhóm đạm nạc và hạt rang mộc, để ý cả lượng muối trong đồ khô để tránh giữ nước.
Đặc sản Tây Bắc là cách hay để anh em tập đổi vị mà vẫn giữ được chế độ ăn thiên đạm. Chỉ cần nhớ chọn phần nạc, hạn chế đồ ngọt, ăn có chừng, và để chuyên gia dinh dưỡng lên khẩu phần cụ thể nếu bạn tập nghiêm túc.
