Nhiều người nghĩ Tây Bắc chỉ đẹp và ngon vào mùa lúa chín hay mùa đông. Nhưng mùa hè lại là lúc vùng cao rộ trái cây nhất: mận hậu chín đỏ cành, đào ửng hồng, những vườn dâu tây cuối vụ. Trời nóng dưới xuôi bao nhiêu thì lên Mộc Châu, Sơn La, Sa Pa lại mát mẻ bấy nhiêu, và cái ăn mùa này cũng nghiêng về những món thanh, mát, nhiều rau quả. Đây là gợi ý ăn gì khi tới Tây Bắc giữa mùa hè.
Mận hậu, mận tam hoa: nữ hoàng mùa hè
Mùa hè là mùa của mận. Từ khoảng tháng 5 đến tháng 7, mận hậu Sơn La – Mộc Châu và mận tam hoa Bắc Hà rộ khắp các chợ. Mận hậu quả nhỏ, vỏ tím phấn, ăn giòn, vị chua ngọt đậm; chấm chút muối ớt là món khoái khẩu của nhiều người. Ăn tại vườn còn được tự tay hái, chọn quả chín cây thơm ngon nhất.
Mận cũng là thứ đáng mang về, nhưng cần chọn quả còn cứng, hơi ương để đi đường xa. Chi tiết cách chọn và mùa vụ, bạn xem bài mận hậu Mộc Châu.
Đào, dâu tây cuối vụ và trái cây cao nguyên
Bên cạnh mận, mùa hè Tây Bắc còn có đào chín rải rác, các loại trái cây vườn đồi. Dâu tây Mộc Châu thì chính vụ vào mùa đông – xuân, nhưng đầu hè đôi khi vẫn còn lứa cuối; nếu gặp thì đó là dịp mua giá mềm hơn. Muốn hiểu rõ mùa dâu để canh đi cho đúng, bạn đọc bài dâu tây Mộc Châu mùa nào. Ngoài ra còn có các loại mơ, đào rừng ngâm làm nước giải khát rất hợp tiết trời oi.
Cá suối, món mát lành của mùa nóng
Mùa hè, cá suối vùng cao là lựa chọn nhẹ nhàng. Những con cá nhỏ bắt dưới suối được chiên giòn ăn cả con, hoặc nướng chấm chẩm chéo. Vị cá ngọt, giòn, không ngấy, ăn kèm rau rừng và cơm nếp là một bữa thanh mát. So với đồ nhiều đạm ngày lạnh, cá suối hợp cái nắng mùa hè hơn hẳn.
Măng, rau rừng và các món thanh nhiệt
Hè cũng là mùa măng và rau rừng lên xanh. Canh măng chua, măng luộc chấm chéo, các loại rau cải mèo, ngọn su su, rau dớn xào tỏi giúp bữa ăn nhẹ bụng, đỡ ngán. Đây là nét ăn theo mùa rất rõ trong văn hóa ẩm thực Tây Bắc: mùa nào thức nấy, tận dụng thứ sẵn có quanh bản. Một nồi canh măng chua nấu cá suối vừa thanh vừa đưa cơm là điển hình của mâm cơm hè vùng cao.
Đồ nướng buổi tối, mát trời mà vẫn vui
Ngày hè nóng, nhưng đêm Tây Bắc vẫn dịu mát, nên đồ nướng buổi tối vẫn có chỗ. Thịt lợn bản nướng mắc khén, gà nướng, cá suối nướng bên bếp than, chấm chẩm chéo, ăn cùng rau sống. Buổi tối trời mát, ngồi ngoài trời nướng đồ nhâm nhi cũng là cái thú khó bỏ khi lên vùng cao mùa này.
Đồ uống giải nhiệt vùng cao
Trời nóng thì cần thức uống mát. Tây Bắc có nước mơ, nước mận ngâm, trà Shan tuyết pha nguội, hay đơn giản là ly sữa tươi Mộc Châu ướp lạnh. Những thứ này vừa giải khát vừa mang hương vị bản địa, dễ chịu hơn nhiều so với nước ngọt công nghiệp.
Mùa hè nên mua đặc sản gì về?
Đi hè, bạn có thể mang về:
- Mận hậu, mận tam hoa — chọn quả cứng, ương để đi xa.
- Mứt mận, ô mai, hoa quả sấy — để lâu, làm quà vặt.
- Chè Shan tuyết, mắc khén, chẩm chéo — nhẹ, bền, dễ vận chuyển.
- Sản phẩm từ sữa Mộc Châu — bánh sữa, kẹo sữa.
Muốn xem gợi ý quà đầy đủ theo từng nhóm người nhận, đọc bài đặc sản Tây Bắc làm quà. Còn nếu muốn đặt sẵn, đóng gói kỹ cho đường xa, bạn có thể mua tại Tôi Đến Tây Bắc.
Câu hỏi thường gặp
Mùa hè Tây Bắc có nóng không?
So với đồng bằng, các vùng như Mộc Châu, Sa Pa, Bắc Hà mát hơn nhiều nhờ độ cao, ban đêm còn se lạnh. Đây là lý do nhiều người chọn lên Tây Bắc tránh nóng vào mùa hè, kết hợp thưởng thức mùa trái cây.
Mùa mận Tây Bắc kéo dài bao lâu?
Mận thường rộ từ khoảng tháng 5 đến tháng 7, tùy vùng và thời tiết. Đầu vụ mận giòn chua, giữa vụ ngọt đậm. Nếu muốn hái tại vườn, nên đi vào chính vụ và hỏi trước các nhà vườn về lịch mở cửa.
Đi hè còn dâu tây Mộc Châu không?
Dâu tây chính vụ vào mùa đông – xuân, nên đầu hè chỉ còn lứa cuối và không phải năm nào cũng có. Nếu thích dâu, bạn nên canh đúng mùa; chi tiết có trong bài về mùa dâu tây Mộc Châu.
Món nào hợp ăn nhất khi trời nóng?
Cá suối chiên hoặc nướng, canh măng chua, rau rừng luộc và trái cây tươi là những lựa chọn thanh mát, ít ngán, hợp tiết trời hè. Đồ nướng thì để dành buổi tối khi trời đã dịu.
Mua trái cây mùa hè về xuôi có bị hỏng không?
Trái cây tươi như mận, đào dễ dập nếu để lâu. Nên chọn quả còn cứng, hơi ương, xếp nhẹ tay, tránh dồn nén. Nếu đi xa, cân nhắc mua thêm dạng sấy, mứt để giữ được lâu và làm quà tiện hơn.
