Vượt mấy con đèo quanh co lên tới mảnh đất địa đầu Tổ quốc, nhiều người mới giật mình tự hỏi ăn gì khi lên Hà Giang cho đỡ phí chuyến đi. Cao nguyên đá khô cằn là vậy nhưng ẩm thực lại phong phú đến bất ngờ, mỗi món đều thấm cái lạnh, cái mộc mạc của núi rừng. Cùng mở bản đồ ẩm thực vùng đá này nhé.
Từ bát cháo nóng buổi sớm tới chén rượu ngô bên bếp lửa, Hà Giang luôn có thứ để bạn nhớ.
Ăn gì khi lên Hà Giang vào buổi sáng se lạnh?
Buổi sáng cao nguyên thường lạnh và nhiều sương, nên khi phân vân ăn gì khi lên Hà Giang lúc vừa thức dậy, bạn hãy nghĩ ngay tới những món nóng hổi, ấm bụng:
- Cháo ấu tẩu: món đặc trưng nhất, nấu từ củ ấu tẩu cùng chân giò, vị hơi đắng nhẹ rồi ngọt hậu, ăn vào người ấm lên trông thấy.
- Bánh cuốn trứng chấm nước xương: khác hẳn bánh cuốn dưới xuôi, ăn kèm bát nước hầm xương nóng thay vì nước mắm.
- Phở chua Hà Giang: trộn cùng thịt xá xíu, lạc rang, rau thơm, chua chua mát mát rất lạ miệng.
Chỉ cần một bát cháo ấu tẩu nghi ngút khói giữa buổi sáng mờ sương thôi là bạn đã hiểu vì sao người ta cứ nhắc mãi về ẩm thực nơi đây.
Những món chính đậm vị phải thử khi tới cao nguyên đá
Đi sâu vào bữa chính, Hà Giang chiêu đãi du khách bằng loạt món dân dã mà đậm đà. Đây là lúc bạn nên thử những đặc sản chỉ vùng cao mới có:
- Thắng cố: món truyền thống của đồng bào, nấu trong chảo lớn, ăn nóng cùng rượu ngô.
- Thịt lợn cắp nách: lợn nhỏ thả rông, thịt chắc thơm, nướng hoặc hấp đều ngon.
- Mèn mén: bột ngô đồ chín, ăn kèm canh, là món no bụng quen thuộc của người Mông.
- Xôi ngũ sắc: nhuộm màu từ lá rừng, vừa đẹp mắt vừa dẻo thơm.
Cái hay của ẩm thực Hà Giang là nguyên liệu hầu hết tự nuôi trồng tại chỗ, ít công nghiệp nên giữ được vị mộc. Nếu bạn cũng mê kiểu ăn vùng cao, hãy đọc thêm bài phong tục ăn uống của người Mông để hiểu hơn câu chuyện đằng sau từng món.
Món vặt và đồ uống nhâm nhi giữa phố núi
Buổi tối ở thị trấn Đồng Văn hay Mèo Vạc, dạo phố cổ mà có món nóng cầm tay thì còn gì bằng. Trời lạnh khiến đồ vặt nóng càng được lòng du khách:
- Thắng dền: viên bột nếp nhỏ thả trong nước đường gừng nóng, rắc lạc vừng, ngọt ấm cả người.
- Bánh tam giác mạch nướng, đặc sản chỉ Hà Giang mới có.
- Cơm lam nướng ống tre dẻo thơm, chấm muối vừng.
Để hiểu kỹ hơn về món cơm dân dã này, bạn có thể xem bài giá trị dinh dưỡng của cơm lam. Còn về đồ uống, rượu ngô men lá là thứ không thể thiếu trên mâm của đồng bào, vị êm nhưng dễ say nên bạn nhớ uống chừng mực thôi nhé.
Mua đặc sản gì về làm quà sau chuyến phượt?
Đường về xa, nên bạn hãy ưu tiên những món khô, gọn nhẹ, dễ bảo quản để làm quà:
- Thịt trâu gác bếp: dai đậm, để được lâu, ai nhận cũng thích.
- Mật ong bạc hà, đặc sản hiếm chỉ có ở cao nguyên đá.
- Bò khô, lạp xưởng gác bếp, chè Shan tuyết cổ thụ.
Khi mua, bạn nên hỏi rõ nguồn gốc và hạn dùng để tránh hàng trộn bày bán dọc đường. Tham khảo thêm bài thịt trâu gác bếp để biết cách chọn loại ngon, sợi thịt mềm chứ không khô xác. Một mẹo nhỏ là chọn dạng hút chân không để mang về xuôi gọn gàng, dùng dần được lâu mà vẫn giữ trọn hương khói bếp.
Câu hỏi thường gặp
Lên Hà Giang ăn ở đâu vừa ngon vừa hợp túi tiền?
Khu chợ và phố cổ Đồng Văn tập trung nhiều quán cháo ấu tẩu, thắng dền, bánh cuốn giá bình dân. Nếu muốn thử thắng cố hay lợn cắp nách, bạn nên vào quán có thực đơn niêm yết rõ để chủ động về giá, tránh bất ngờ.
Người không quen ăn cay, ăn đắng nên chọn món gì?
Bạn có thể bắt đầu với bánh cuốn trứng, phở chua, xôi ngũ sắc hay thắng dền, đều dịu vị, dễ ăn. Cháo ấu tẩu tuy hơi đắng nhẹ nhưng ngọt hậu, nếu lần đầu bạn cứ thử một bát nhỏ xem hợp khẩu vị không.
Tóm lại, để trả lời ăn gì khi lên Hà Giang, bạn hãy ưu tiên cháo ấu tẩu, thắng cố, phở chua, thắng dền rồi mua thêm thịt trâu gác bếp, mật ong bạc hà về làm quà. Nếu chưa kịp gom đặc sản mang về, hãy ghé Tôi đến Tây Bắc để chọn đồ chuẩn vị cao nguyên, giá tham khảo vài trăm nghìn mỗi loại tùy món, gói trọn hương vị Hà Giang cho người thân nhé!
